طراحی و توسعه نانوواکسن‌ها: پلتفرم‌ها، سازوکارهای ایمنی‌شناختی و کاربردهای درمانی در بیماری‌های عفونی، سرطان و رویکردهای القای تحمل ایمنی

فاطمه باقری¹

1) فارغ التحصیل کارشناسی ارشد مهندسی شیمی بیوتکنولوژی،دانشگاه آزاداسلامی علوم تحقیقات _تهران

کد IOI مقاله : ABGG-ABHHKF
محل انتشار : یازدهمین کنفرانس بین المللی پژوهش در علوم و مهندسی و هشتمین کنگره بین المللی عمران، معماری و شهرسازی آسیا(11icrsie.ir)
چکیده :
    در سال‌های اخیر، ظهور فناوری نانو انقلابی در طراحی و توسعه سیستم‌های تحویل واکسن ایجاد کرده است. نانوواکسن‌ها به دلیل توانایی در بهبود پایداری آنتی‌ژن‌ها، هدف‌گیری دقیق سلول‌های ایمنی و القای پاسخ‌های ایمنی قوی و پایدار، به عنوان جایگزین‌های کارآمد برای واکسن‌های سنتی مطرح شده‌اند. این مقاله مروری، به بررسی جامع انواع پلتفرم‌های نانوذرات شامل نانوذرات لیپیدی، پلیمری، فلزی و پروتئینی می‌پردازد و سازوکارهای ایمنی‌شناختی آن‌ها، از جمله جذب آنتی‌ژن توسط سلول‌های دندریتی و فعال‌سازی مسیرهای پیام‌رسانی را تحلیل می‌کند. علاوه بر این، کاربردهای درمانی نانوواکسن‌ها در پیشگیری و درمان بیماری‌های عفونی و همچنین نقش نوین آن‌ها در ایمونوتراپی سرطان با تمرکز بر القای پاسخ‌های ضد توموری بررسی می‌شود. یکی از مباحث کلیدی این پژوهش، رویکردهای القای تحمل ایمنی (Immune Tolerance) توسط نانوواکسن‌ها برای درمان بیماری‌های خودایمنی و پیشگیری از رد پیوند است که چشم‌انداز جدیدی را در پزشکی نوین ترسیم می‌کند. در نهایت، چالش‌های موجود در مقیاس‌پذیری تولید، پایداری درازمدت و جنبه‌های ایمنی زیستی نانوذرات مورد بحث قرار گرفته و مسیرهای آینده برای گذار از تحقیقات آزمایشگاهی به کاربردهای بالینی ترسیم شده است.

کلمات کلیدی : نانوواکسن ایمونوتراپی سیستم‌های تحویل دارو بیماری‌های عفونی سرطان تحمل ایمنی