ارزیابی ریسک عملیات صنعتی پرریسک به کمک سامانه نرم‌افزار Excel برای بهبود دقت در تصمیم‌گیری و مدیریت مخاطرات

ارزیابی ریسک عملیات صنعتی پرریسک به کمک سامانه نرم‌افزار Excel برای بهبود دقت در تصمیم‌گیری و مدیریت مخاطرات

علی رفیع زاده1

1) مهندس فناوری ایمنی، سلامت و محیط زیست (HSE)، مدیرعامل شرکت آرادان صنعت اسپیناس نوین ایران، تهران Email:

کد IOI مقاله : ABGG-ABKBKB
محل انتشار : یازدهمین کنفرانس بین المللی پژوهش در علوم و مهندسی و هشتمین کنگره بین المللی عمران، معماری و شهرسازی آسیا(11icrsie.ir)
چکیده :
    عملیات صنعتی پرریسک—نظیر فعالیت‌های ساختمانی، بندری و زیرساختی—با طیف گسترده‌ای از مخاطرات ایمنی، بهداشتی و زیست‌محیطی مواجه‌اند که مدیریت مؤثر آن‌ها نیازمند ابزاری دقیق، در دسترس و قابل‌فهم برای مدیران است. روش‌های سنتی ارزیابی ریسک، به دلیل اتکا بر ثبت دستی و پردازش پراکنده‌ی اطلاعات، اغلب در ارائه‌ی تحلیلی سریع، یکپارچه و قابل‌بازبینی با محدودیت مواجه می‌شوند. این پژوهش با تکیه بر تجربه‌ی اجرای یک سامانه‌ی ارزیابی ریسک مبتنی بر Microsoft Excel در چند پروژه‌ی صنعتی و عمرانی پرریسک، رویکردی عملی برای پیاده‌سازی هم‌زمان روش‌های شناسایی مخاطرات (HAZID)، تحلیل حالات و آثار خرابی (FMEA)، تحلیل خطای انسانی (HEART) و تحلیل درخت رخداد-پیامد (Bow Tie) در بستر Excel ارائه می‌دهد. در این سامانه، فرم‌های استاندارد ارزیابی، محاسبه‌ی خودکار عدد اولویت ریسک (RPN)، رنگ‌آمیزی شرطی سطوح ریسک و نمودارهای مقایسه‌ای پیش و پس از اقدامات کنترلی، بدون نیاز به نرم‌افزار تخصصی یا زیرساخت پرهزینه، در دسترس تصمیم‌گیران قرار می‌گیرد. یافته‌ها بر مبنای داده‌های واقعی چند واحد عملیاتی و ستادی نشان می‌دهد که استفاده از این سامانه به‌طور میانگین کاهشی محسوس (در حدود ۴۰ تا ۶۰ درصد) در عدد ریسک واحدهای بررسی‌شده پس از اجرای اقدامات کنترلی ایجاد کرده است. نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که Excel، به‌رغم سادگی، می‌تواند به‌عنوان یک بستر مؤثر، کم‌هزینه و مقیاس‌پذیر برای افزایش دقت، شفافیت و سرعت تصمیم‌گیری در مدیریت ریسک و بحران پروژه‌های صنعتی و عمرانی پرریسک عمل کند.

کلمات کلیدی : ارزیابی ریسک مدیریت بحران excel hazid fmea bow tie