چارچوب تصمیم‌گیری فضایی برای به‌کارگیری الگوهای ۱۴گانه طراحی زیست‌دوست در آپارتمان‌های کوچک و متراکم

چارچوب تصمیم‌گیری فضایی برای به‌کارگیری الگوهای ۱۴گانه طراحی زیست‌دوست در آپارتمان‌های کوچک و متراکم

مهرداد اقبالی زاده1

1) کارشناسی ارشد معماری داخلی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد

کد IOI مقاله : ABGG-ACAAHD
محل انتشار : یازدهمین کنفرانس بین المللی پژوهش در علوم و مهندسی و هشتمین کنگره بین المللی عمران، معماری و شهرسازی آسیا(11icrsie.ir)
چکیده :
    گسترش ساخت‌وساز متراکم، امکان تماس روزمره ساکنان با طبیعت را در بسیاری از آپارتمان‌های کوچک محدود کرده است. الگوهای ۱۴گانه طراحی زیست‌دوست چارچوبی شناخته‌شده برای مواجهه با این مسئله‌اند، اما عمدتاً به‌صورت فهرستی عمومی ارائه شده‌اند و کمتر به پرسش‌های عملی واحد کوچک، از جمله وابستگی به پنجره و پلان و تعارض با حریم خصوصی، خیره کنندگی، ایمنی، تهویه و نگهداری، پاسخ می‌دهند. هدف این مقاله، تبدیل این الگوها به یک چارچوب تصمیم‌گیری فضایی اولیه برای طراحان آپارتمان‌های کوچک و متراکم است. پژوهش توصیفی ـ تحلیلی و مبتنی بر مرور روایتی منابع منتشرشده است و مرور نظام‌مند یا پژوهش میدانی نیست. چارچوب‌های مرجع، مطالعات بنیادین و پژوهش‌های اخیر مسکونی (۲۰۲۲ تا ۲۰۲۶) با معیارهای ورود مشخص گزینش شدند. هر الگو با چهار معیار کیفی (امکان اجرا، وابستگی به شرایط ساختمان، ریسک تعارض و بار نگهداری) سنجیده شد و سپس در یک ماتریس تصمیم‌گیری شامل شرایط اجرا، محدودیت‌ها، تصمیم اولیه و راهکار جایگزین سازمان یافت. کاربرد چارچوب در یک آپارتمان فرضی ۵۵ مترمربعی نشان داده شد؛ این سناریو داده میدانی یا مطالعه موردی واقعی نیست. براساس این تحلیل، ارتباط بصری با طبیعت، نور پویا و پراکنده، ارتباط مادی با طبیعت و پناهگاه در اغلب موارد در اولویت بالاتر بررسی قرار می‌گیرند، درحالی‌که حضور آب و خطر کنترل‌شده در واحد کوچک معمولاً به جایگزین نمادین یا تعویق نیاز دارند. این اولویت‌ها داوری اولیه نگارنده‌اند و برای اعتبارسنجی به نظر متخصصان و مطالعه میدانی نیاز دارند.

کلمات کلیدی : طراحی زیست‌دوست الگوهای ۱۴گانه آپارتمان کوچک مسکن متراکم ماتریس تصمیم‌گیری سازمان‌دهی فضایی