بررسی کیچ درهنر و معماری

بررسی کیچ درهنر و معماری

فرشته فتحی1

1) دانشجوی کارشناسی ارشد ،، گروه معماری ،موسسه آموزش عالی رسام ، کرج ، ایران

کد IOI مقاله : ABGG-ACAGGB
محل انتشار : یازدهمین کنفرانس بین المللی پژوهش در علوم و مهندسی و هشتمین کنگره بین المللی عمران، معماری و شهرسازی آسیا(11icrsie.ir)
چکیده :
    پدیده «کیچ» یکی از مفاهیم بحث‌برانگیز در حوزه هنر و زیبایی‌شناسی معاصر است که با گسترش فرهنگ مصرفی، تولید انبوه و گرایش به بازنمایی سطحی و عامه‌پسند، در عرصه معماری نیز نمود قابل‌توجهی یافته است. کیچ در معماری را نمی‌توان صرفاً به استفاده از تزئینات فراوان یا جلوه‌های بصری پرزرق‌وبرق محدود دانست؛ بلکه این پدیده می‌تواند در قالب تقلید و تکرار، کاذب‌کاری، انباشت عناصر، نشانه‌گرایی سطحی، رجوع تقلیل‌گرایانه به گذشته و عدم انطباق فرم و محتوا با زمینه بروز یابد. پژوهش حاضر با هدف شناخت مفهوم کیچ، تبیین زمینه‌های شکل‌گیری آن و بازشناسی شاخصه‌های آن در هنر و معماری انجام شده است. روش پژوهش از نظر هدف بنیادی و از نظر ماهیت، کیفی و توصیفی–تحلیلی است و اطلاعات مورد نیاز با استفاده از مطالعات کتابخانه‌ای و بررسی منابع مکتوب گردآوری شده‌اند. پس از بررسی دیدگاه نظریه‌پردازان و استخراج مؤلفه‌های مرتبط با کیچ، نمود این مؤلفه‌ها در معماری معاصر ایران مورد بحث قرار گرفته و هتل بزرگ داریوش کیش به‌عنوان نمونه مطالعاتی تحلیل شده است. بررسی نمونه نشان می‌دهد بازتولید مستقیم و عمدتاً صوری عناصر معماری گذشته، استفاده گسترده از نشانه‌های تاریخی، غلبه جنبه‌های نمایشی و تزئینی و ضعف ارتباط میان عناصر اقتباس‌شده و زمینه معاصر، از مهم‌ترین نمودهای قابل بررسی کیچ در این بنا هستند. بر این اساس، شناخت کیچ می‌تواند زمینه‌ای برای نقد آگاهانه‌تر گرایش‌های صوری و تقلیدی و توجه بیشتر به اصالت، زمینه و کیفیت معنایی در معماری معاصر فراهم آورد.

کلمات کلیدی : کیچ معماری کیچ زیبایی‌شناسی معماری معاصر ایران حس تعلق به مکان