واکاوی نقش مصالح بومی در ایجاد معماری حسی در اقامتگاه های بومگردی (نمونه مورد مطالعه؛ اقامتگاه ماجرا هرمز)

واکاوی نقش مصالح بومی در ایجاد معماری حسی در اقامتگاه های بومگردی (نمونه مورد مطالعه؛ اقامتگاه ماجرا هرمز)

فرشته فتحی1 محمدبهزادپور2

1) دانشجوی کارشناسی ارشد، واحد البرز، دانشگاه غیر انتفاعی رسام، البرز، ایران
2) گروه معماري، واحد هشتگرد، دانشگاه آزاد اسلامی، هشتگرد، ایران

کد IOI مقاله : ABGG-ACAGKB
محل انتشار : یازدهمین کنفرانس بین المللی پژوهش در علوم و مهندسی و هشتمین کنگره بین المللی عمران، معماری و شهرسازی آسیا(11icrsie.ir)
چکیده :
    گسترش اقامتگاه‌های بوم‌گردی در سال‌های اخیر، ضرورت توجه به کیفیت معماری و نحوه شکل‌گیری تجربه فضایی گردشگران را بیش از پیش مطرح کرده است. در این میان، مصالح بومی تنها به‌عنوان عناصر ساختمانی یا تزئینی مطرح نیستند، بلکه ویژگی‌هایی مانند بافت، رنگ، دما، منشأ و نحوه ترکیب آن‌ها با فضا می‌تواند در شکل‌گیری ادراک حسی، هویت و حس تعلق به مکان مؤثر باشد. پژوهش حاضر با هدف واکاوی نقش مصالح بومی در ایجاد معماری حسی در اقامتگاه بوم‌گردی ماجرا هرمز انجام شده و در پی پاسخ به این پرسش است که مصالح بومی در این اقامتگاه چه نقشی در شکل‌گیری و تقویت تجربه حسی کاربران و ایجاد معماری حسی دارند. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، کیفی و توصیفی–تحلیلی است که با راهبرد مطالعه موردی انجام شده است. اطلاعات مورد نیاز با استفاده از مطالعات اسنادی و کتابخانه‌ای و تحلیل ویژگی‌های کالبدی و مصالح نمونه موردی گردآوری و بر اساس شاخص‌های معماری بومی، ویژگی‌های حسی، کیفیت فضایی، هویت مکانی و سازگاری اقلیمی تحلیل شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد استفاده از خاک، ماسه و فناوری ابرخشت، علاوه بر ایجاد هماهنگی بصری با بستر طبیعی هرمز، از طریق بافت، رنگ و ویژگی‌های حرارتی مصالح، زمینه شکل‌گیری ادراک چندحسی و تجربه فضایی غنی‌تری را فراهم می‌کند. همچنین پیوند مصالح با فرم، نور، منظر و سازمان فضایی، ارتباط میان معماری و محیط را تقویت کرده و به خوانایی، اصالت و حس تعلق به مکان می‌انجامد. تحلیل نهایی نشان می‌دهد نقش مصالح بومی در معماری حسی نمونه مورد مطالعه در سطوح ادراکی، فضایی و معنایی قابل تبیین است و انتخاب مصالح به‌تنهایی برای ایجاد تجربه حسی کافی نیست؛ بلکه نحوه حضور و ترکیب آن‌ها با سایر عناصر معماری اهمیت اساسی دارد. بر این اساس، به‌کارگیری هدفمند مصالح بومی متناسب با ویژگی‌های طبیعی، فرهنگی و اقلیمی بستر می‌تواند به ارتقای کیفیت حسی و هویتی اقامتگاه‌های بوم‌گردی کمک کند.

کلمات کلیدی : مصالح بومی معماری حسی اقامتگاه بومگردی اقامتگاه ماجرا