از میراث تا بازار مد:باز صورت بندی موتیف بته جقه در پوشاک معاصر و تحلیل پیوندهای آن با چرخه مد و مصرف گرایی

از میراث تا بازار مد:باز صورت بندی موتیف بته جقه در پوشاک معاصر و تحلیل پیوندهای آن با چرخه مد و مصرف گرایی

اعظم شفیعی1 زهرا اسماعیلی تبار2

1) دانشجوی کارشناسی ارشد طراحی پارچه و لباس دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب
2) عضو هیئت علمی گروه طراحی لباس دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب

کد IOI مقاله : ABGG-ACZFZG
محل انتشار : یازدهمین کنفرانس بین المللی پژوهش در علوم و مهندسی و هشتمین کنگره بین المللی عمران، معماری و شهرسازی آسیا(11icrsie.ir)
چکیده :
    این مرور روایتی به تبیین دگرگونی تاریخی و فرهنگی موتیف بته‌جقه از یک میراث بصری کهن به عنصری کلیدی در پوشاک معاصر می‌پردازد. پژوهش حاضر با هدف پاسخ به پرسش‌های برآمده از تاریخ طراحی، نظریه مد و اقتصاد فرهنگی، دگرگونی‌های این موتیف را در شرایط گوناگون اقتصادی پیگیری می‌کند. سیر تحول این نقش از نمادهای سرو، شعله و نشانه‌های شاهی در ایران، تا ترمه‌بافی‌های دوران صفوی و قاجار و سپس شال‌های کشمیری و چاپ نقش‌های سده نوزدهم اروپا و در نهایت محصولات فصلی فروشگاه‌های مدرن، در این مقاله بازخوانی شده است. تحلیل‌های ارائه‌شده بر پایه چارچوب‌های نظری اندیشمندانی چون وبلن، زیمل، بلومر، اسپرولز، بودریار، بوردیو، کاوامورا و مک‌کراکن استوار است. مفاهیمی مانند میراث بصری، بازتفسیر موتیف، پوشاک معاصر، چرخه مد و مصرف‌گرایی در کانون بحث قرار دارند. پژوهش ضمن بررسی ترجمه‌های عمیق و سطحی از این عنصر طراحی، چرخه مد کنونی را با نگاهی به سبک‌های رایج جهانی و تاریخچه شال کشمیری و ایرانی تحلیل می‌کند. همچنین به مناقشات پیرامون تصاحب فرهنگی و اصالت موتیف پرداخته شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که تلاقی نشانه‌شناسی موتیف و چرخه‌های مد در ادبیات دانشگاهی اندک است. این مقاله استدلال می‌کند که بازتفسیر عناصر میراثی نباید به رقیق‌شدگی فرهنگی منجر شود، بلکه چرخه مد می‌تواند به عنوان سازوکاری برای حفظ حافظه فرهنگی عمل کند.

کلمات کلیدی : بته‌جقه مصرف‌گرایی پوشاک معاصر چرخه مد بازآفرینی موتیف میراث بصری