آمادگی پیش از جنگ برای حفاظت از میراث‌فرهنگی؛ بررسی اقدامات پیشگیرانه و کاهش آسیب‌پذیری

آمادگی پیش از جنگ برای حفاظت از میراث‌فرهنگی؛ بررسی اقدامات پیشگیرانه و کاهش آسیب‌پذیری

نرگس تیموری اوغاز1 داوود اکبری الیادرانی2

1) دانش آموخته دکتری پژوهش هنر دانشگاه هنر اصفهان. اصفهان. ایران
2) دانشجوی دکتری مرمت بناهای تاریخی دانشگاه هنر اصفهان. ایران

کد IOI مقاله : ABGG-ACZKAG
محل انتشار : یازدهمین کنفرانس بین المللی پژوهش در علوم و مهندسی و هشتمین کنگره بین المللی عمران، معماری و شهرسازی آسیا(11icrsie.ir)
چکیده :
    جنگ از جمله تهدیدهایی است که می‌تواند در مدتی کوتاه آسیب‌های گسترده‌ای به میراث‌فرهنگی وارد کند و حفاظت از آثار فرهنگی را با شرایطی متفاوت از مخاطرات مواجه سازد. در چنین وضعیتی، بخشی از ظرفیت حفاظت به اقداماتی وابسته است که پیش از وقوع مخاصمه و در شرایط صلح فراهم شده‌اند. پژوهش حاضر باهدف شناسایی و تحلیل الزامات پیشگیرانه حفاظت از میراث‌فرهنگی در برابر جنگ، به بررسی اقداماتی می‌پردازد که می‌توانند با کاهش آسیب‌پذیری آثار، آمادگی نهادهای مسئول و امکان واکنش مؤثر در شرایط اضطراری را افزایش دهند. این پژوهش با رویکرد کیفی و به روش توصیفی - تحلیلی انجام شده و داده‌های آن از طریق مطالعه اسنادی و منابع کتابخانه‌ای، اسناد حقوقی بین‌المللی و دستورالعمل‌های تخصصی حفاظت از میراث‌فرهنگی گردآوری شده است. اقدامات و الزامات مطرح‌شده در منابع استخراج، مقایسه و بر اساس کارکرد حفاظتی در محورهای موضوعی دسته‌بندی شدند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که آمادگی پیش از جنگ را می‌توان در شش محور اصلی شامل مستندسازی و ثبت اطلاعات، شناسایی و اولویت‌بندی خطر، تدوین برنامه‌های اضطراری، حفاظت و جابه‌جایی آثار منقول، کاهش آسیب‌پذیری فیزیکی بناها و محوطه‌ها، و آموزش و هماهنگی میان نهادهای مسئول دنبال کرد. این محورها در پیوند با یکدیگر، از ایجاد شناخت پایه و تشخیص اولویت‌های حفاظتی تا فراهم‌کردن ظرفیت‌های فنی، انسانی و سازمانی برای واکنش اضطراری را در برمی‌گیرند. براین‌اساس، حفاظت پیشگیرانه از میراث‌فرهنگی در برابر جنگ مستلزم آن است که آمادگی حفاظتی پیش از وقوع بحران در فرایندهای جاری حفاظت و مدیریت میراث‌فرهنگی جای گیرد.

کلمات کلیدی : میراث‌فرهنگی حفاظت پیشگیرانه آمادگی کاهش آسیب حفاظت اضطراری جنگ