فضای سبز و رنگ داخلی در خانه سالمندان: مرور انتقادی شواهد دربارۀ حس خانه مندی و آرامش روانی و چارچوبی مفهومی ایران

فضای سبز و رنگ داخلی در خانه سالمندان: مرور انتقادی شواهد دربارۀ حس خانه مندی و آرامش روانی و چارچوبی مفهومی ایران

شیوا شاهسوان1

1) استاد دانشگاه ملی مهارت (دانشکده دختران بجنورد ( انقلاب اسلامی)) بجنورد

کد IOI مقاله : ABGG-ACZKKZ
محل انتشار : یازدهمین کنفرانس بین المللی پژوهش در علوم و مهندسی و هشتمین کنگره بین المللی عمران، معماری و شهرسازی آسیا(11icrsie.ir)
چکیده :
    چکیده خانۀ سالمندان برای بخشی از سالمندان آخرین خانه زندگی است، اما شواهد دربارۀ اینکه کدام تصمیم های طراحی حس خانه مندی و آرامش روانی ساکنان را می سازند، ناهموار است. این مرور روایتی انتقادی، بدون گردآوری دادۀ میدانی و بدون توزیع پرسشنامه در مراکز، شواهد منتشرشده دربارۀ دو مؤلفه در دسترس طراحان و مدیران فضای سبز و رنگ داخلی را در نسبت با آن دو سازه تحلیل میکند و همه منابع پیش از استناد کتاب شناختی راست آزمایی شده اند؛از مرور کاکرین و مرورهای نظام مند و دامنه ای، تنها مطالعه طولی شناسایی شده دربارۀ دید سبز در مراکز اقامتی تا مطالعات کیفی،روانسنجی و پژوهش های فارسی. یافته محوری: قطعیت شواهد برای مدل های کلان «خانه مانند» پایین تا بسیار پایین است،حال آنکه مؤلفه های مشخص دسترسی آسان به باغ،نور طبیعی و بازآرایی ساکن محور بارها با پیامدهای بهتر همراه بوده اند؛ واحد مناسب داوری، لذا، مؤلفه طراحی است،نه مدل کلان. سه عدم توازن شکاف دانش را می سازد: نظری میان طبیعت (با چارچوب چنددهه ای) و رنگ (بدون آن)،سنجشی میان مقدار سبزینگی و موقعیت و کیفیت دید،و سازمانی که بهره مندی را به رویه های مراقبتی مشروط می کند. بر این پایه چارچوبی مفهومی پیشنهاد می شود که فضای سبز را از مسیربازیابی توجه و تعلق و رنگ را عمدتاً از مسیر خوانایی، ادراک ایمنی و کاهش نشانه های نهادی به پیامدها پیوند می دهد وعامل های سازمانی و فردی را تعدیل گر می گیرد؛ همراه با چهار قضیه قابل ابطال، چهار خانواده تصمیم طراحی در مقیاسِ بازآرایی و دستورکاری پژوهش تجربی در ایران. نتیجه: صرفِ افزودن سبزینگی یا انتخاب رنگ آرام بخش پشتوانه شواهد ندارد؛ آنچه مستند است کیفیت و موقعیت دید سبز، کارکرد خوانایی رنگ و شرط سازمانی بهره مندی است.

کلمات کلیدی : سالمند خانه سالمندان حس خانه مندی آرامش روانی فضای سبز رنگ داخلی