ارزیابی زیرساخت‌های شهر هوشمند با رویکرد مدل بلوغ ISO 37122 مطالعه موردی: شهر سنندج

ارزیابی زیرساخت‌های شهر هوشمند با رویکرد مدل بلوغ ISO 37122 مطالعه موردی: شهر سنندج

جعفر موسي وند1

1) دکترای جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه خوارزمی، تهران.

کد IOI مقاله : ABKD-ABKEAA
محل انتشار : چهارمین کنفرانس بین المللی پژوهش های کاربردی در مهندسی عمران، معماری و شهرسازی(icarcau.com)
چکیده :
    پژوهش حاضر با هدف ارزیابی سطح بلوغ شهر هوشمند سنندج و تدوین نقشه راه عملیاتی برای توسعه آن، بر اساس استاندارد بین‌المللی ISO 37122 انجام شده است. روش‌شناسی پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی و ترکیبی (کمی و کیفی) بوده که با بهره‌گیری از پرسشنامه‌های تخصصی تکمیل‌شده توسط خبرگان شهری، بازدیدهای میدانی، و تحلیل داده‌های ثانویه در سال ۱۴۰۳ صورت پذیرفته است. برای تحلیل یافته‌ها از نمودار رادار، ماتریس ارزیابی زیرساخت‌ها، شاخص‌های کلیدی عملکرد (KPI)، تحلیل فضایی توزیع جغرافیایی و ماتریس تحلیل شکاف (Gap Analysis) استفاده شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که میانگین سطح بلوغ شهر سنندج برابر با ۱.۹۷ از ۵ است که آن را در سطح دوم (تکرارپذیر) طبقه‌بندی کرده و حاکی از وجود اختلاف ۲.۱۱ واحدی با اهداف استاندارد ISO می‌باشد. در میان ابعاد شش‌گانه، «حاکمیت هوشمند» با امتیاز ۱.۶ به‌عنوان بحرانی‌ترین بُعد و «تحرک هوشمند» با امتیاز ۲.۴ به‌عنوان بهترین وضعیت نسبی شناسایی شدند. همچنین توزیع فضایی زیرساخت‌های فناوری اطلاعات، الگوی مرکزگرایانه و تمرکز ۸۵ درصدی تجهیزات را در هسته مرکزی شهر نشان داد که موجب محرومیت محلات حاشیه‌ای از خدمات هوشمند شده است. بر اساس ماتریس تحلیل شکاف و اولویت‌بندی، توسعه شبکه فیبر نوری، راه‌اندازی مرکز داده شهری، پیاده‌سازی سامانه دولت الکترونیک (e-Gov) و توسعه پوشش 5G به‌عنوان مداخلات فوری و بحرانی شناسایی شدند. در نهایت، یک نقشه راه سه‌فازه (زیرساخت پایه، یکپارچه‌سازی، و هوشمندسازی کامل) برای بازه زمانی ۱۴۰۳ تا ۱۴۱۰ با برآورد بودجه‌ای بالغ بر ۲,۸۴۰ میلیارد تومان و هدف ارتقاء سطح بلوغ به ۳.۵ از ۵ تدوین گردید. این پژوهش ضمن ارائه یک چارچوب عملی برای توسعه هوشمندسازی در شهرهای میانی ایران، بر ضرورت اصلاح ساختار حاکمیتی و توزیع عادلانه زیرساخت‌ها برای کاهش شکاف دیجیتال درون‌شهری تأکید می‌نماید.

کلمات کلیدی : شهر هوشمند مدل بلوغ تحلیل شکاف سنندج