مرور نظاممند کاربرد هوش مصنوعی توضیحپذیر در پیشبینی و کنترل تأخیر و اضافههزینه پروژههای ساختمانی: روشها، چالشها و چارچوب پیشنهادی تصمیمگیری
مرور نظاممند کاربرد هوش مصنوعی توضیحپذیر در پیشبینی و کنترل تأخیر و اضافههزینه پروژههای ساختمانی: روشها، چالشها و چارچوب پیشنهادی تصمیمگیری
شهاب الدین خوشنودی1
1) دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی عمران گرایش مدیریت ساخت، موسسه آموزش عالی رحمان رامسر،ایران
کد IOI مقاله
:
ABKD-ABKEBD
محل انتشار :
چهارمین کنفرانس بین المللی پژوهش های کاربردی در مهندسی عمران، معماری و شهرسازی(icarcau.com)
چکیده :
تأخیر زمانی و اضافههزینه از پایدارترین مسائل مدیریت پروژههای ساختمانی هستند و پیچیدگی روابط میان مشخصات پروژه، شرایط بازار، عملکرد پیمانکار، تغییرات قراردادی و ریسکهای اجرایی، کارایی روشهای خطی و قضاوتهای صرفاً تجربی را محدود کرده است. در سالهای اخیر، مدلهای یادگیری ماشین دقت پیشبینی را افزایش دادهاند؛ بااینحال، ماهیت جعبهسیاه بسیاری از این مدلها، اعتماد مدیران، قابلیت دفاع از تصمیم و امکان تبدیل پیشبینی به اقدام اصلاحی را کاهش میدهد. هدف این پژوهش، مرور نظاممند مطالعات مرتبط با هوش مصنوعی توضیحپذیر در پیشبینی و کنترل تأخیر و اضافههزینه و ارائه یک چارچوب تصمیمیار قابلاستفاده در مدیریت ساخت است. نتایج نشان داد مدلهای تجمیعی مبتنی بر درخت، بهویژه گرادیانبوستینگ، جنگل تصادفی و مدلهای ترکیبی، بیشترین کاربرد را دارند و روش SHAP رایجترین ابزار توضیحپذیری است. با وجود پیشرفت در شناسایی محرکهای هزینه و زمان، بیشتر پژوهشها بر پیشبینی متمرکز بوده و سنجش عدمقطعیت، توضیحات خلاف واقع، اعتبارسنجی برونپروژهای و پیوند مستقیم با اقدام مدیریتی کمتر توسعه یافته است. بر این اساس، چارچوبی ششلایه شامل حاکمیت داده، مدلسازی احتمالاتی، توضیحپذیری چندسطحی، اولویتبندی اقدام، نظارت انسانی و یادگیری بازخوردی پیشنهاد شد.
کلمات کلیدی : مدیریت پروژه ساختمانی تأخیر پروژه اضافههزینه هوش مصنوعی توضیحپذیر یادگیری ماشین مدیریت ریسک