خوانشی بر مؤلفه‌های سازنده¬ی شهرهای کم‌کربن

خوانشی بر مؤلفه‌های سازنده¬ی شهرهای کم‌کربن

ابوالفضل منصوری اطمینان1 نیلوفر میزانی2

1) دکتری جغرافیا و برنامه¬ریزی شهری، دانشگاه تهران، ایران
2) کارشناسی ارشد معماری گرایش فناوری، دانشگاه علم¬وصنعت، ایران

کد IOI مقاله : ABKD-ABKEEC
محل انتشار : چهارمین کنفرانس بین المللی پژوهش های کاربردی در مهندسی عمران، معماری و شهرسازی(icarcau.com)
چکیده :
    تغییرات اقلیمی و افزایش روزافزون انتشار گازهای گلخانه‌ای، نظام‌های شهری قرن حاضر را با چالش‌های ساختاری متعددی مواجه نموده است. ازآنجاکه مناطق شهری، کانون اصلی مصرف انرژی و تولید دی‌اکسید کربن به شمار می‌روند، ضرورت بازاندیشی در الگوهای برنامه‌ریزی شهری دوچندان شده است. در پاسخ به این بحران، رهیافت «شهر کم‌کربن» به‌عنوان راهبردی کلیدی برای دستیابی به توسعه پایدار مطرح گردید. بااین‌حال، ادبیات موجود در این حوزه اغلب به‌صورت جزیره‌ای به موضوع نگریسته و از ارائه یک چارچوب منسجم و کل‌نگر غفلت ورزیده است. به همین منظور، پژوهش حاضر با هدف رفع این پراکندگی مفهومی و ارائه یک خوانش تلفیقی از مؤلفه‌های سازنده‌ی شهرهای کم‌کربن انجام‌شده است. بدین ترتیب، در این پژوهش از طریق تحلیل محتوای پژوهش‌های گوناگون و استخراج مؤلفه‌های پرتکرار، به تدوین مؤلفه‌های این انگاشت مبادرت شده است. نتایج این پژوهش بیانگر آن است که 5 مؤلفه کلان حمل‌ونقل و جابجایی سبز (شامل توسعه حمل‌ونقل فعال (پیاده و دوچرخه)، برقی‌سازی ناوگان عمومی، پیاده‌سازی توسعه حمل‌ونقل‌محور و کاهش تقاضا و طول سفرهای درون‌شهری)، زیرساخت و مدیریت هوشمند انرژی (شامل گذار به انرژی‌های تجدیدپذیر (خورشیدی، بادی و زیست‌گاز)، هوشمندسازی شبکه‌های توزیع، پایش آنلاین مصرف و بهینه‌سازی ابنیه)، ساختار فضایی- کالبدی (شامل هدایت توسعه به سمت مدل شهر فشرده، اختلاط و تنوع کاربری اراضی، مهار پراکنده‌رویی و توسعه زیرساخت‌های سبز و جنگل‌داری شهری)، الگوهای رفتاری- اجتماعی (شامل اصلاح الگوهای مصرف روزمره، آموزش‌های عمومی هدفمند، ارتقای سواد کربن جامعه و جلب مشارکت آگاهانه عمومی و تشکل‌ها) و تنظیم‌گری سیاستی- حکمرانی (شامل حکمرانی یکپارچه و رفع موازی‌کاری، تنظیم‌گری و مقررات هوشمند (جریمه و تشویق)، مدیریت مرزها و مهار پدیده نشت کربن) ارکان نهایی و سازنده¬ی شهرهای کم¬کربن را شکل می¬دهند.

کلمات کلیدی : تغییرات اقلیمی گازهای گلخانه¬ای شهر کم¬کربن فرم فشرده شهری مدیریت انرژی حمل¬ونقل سبز