تحلیل رویکردهای بازآفرینی شهری در کشورهای منتخب اروپا و آسیا و رهیافت‌هایی برای بازآفرینی شهری در ایران

تحلیل رویکردهای بازآفرینی شهری در کشورهای منتخب اروپا و آسیا و رهیافت‌هایی برای بازآفرینی شهری در ایران

عقیل اجاق1 محمد امیر برآهویی2

1) مدیرگروه شهرسازی دانشگاه فناوری نوسازی و شهر هوشمند شهرداری تهران
2) کارشناس ارشد برنامه ریزی شهری

کد IOI مقاله : ABKD-ABKGEH
محل انتشار : چهارمین کنفرانس بین المللی پژوهش های کاربردی در مهندسی عمران، معماری و شهرسازی(icarcau.com)
چکیده :
    نوسازی شهری در دهه‌های گذشته عمدتاً با مداخلات کالبدی، بهسازی زیرساخت‌ها، تخریب و جایگزینی بناهای فرسوده و ارتقای کیفیت فیزیکی محیط شهری تعریف می‌شد. با این حال، تجربه‌های مختلف نشان داده است که نوسازی کالبدی به‌تنهایی نمی‌تواند به حل مسائل پیچیده اجتماعی، اقتصادی، زیست‌محیطی و فضایی شهرها منجر شود. در سال‌های اخیر، رویکردهای نوین نوسازی و بازآفرینی شهری در بسیاری از کشورهای اروپایی به سمت الگوهای یکپارچه، مشارکتی، انسان‌محور و پایدار حرکت کرده‌اند؛ به‌گونه‌ای که حفظ هویت و میراث شهری، ارتقای کیفیت زندگی، عدالت فضایی، مشارکت ساکنان، تاب‌آوری محیطی و تقویت اقتصاد محلی در کنار بهبود کالبدی مورد توجه قرار گرفته است. در ایران نیز طی سال‌های اخیر، تحول مفهومی از «نوسازی بافت‌های فرسوده» به سمت «بازآفرینی حیات شهری» در اسناد و سیاست‌های رسمی قابل مشاهده است؛ با این حال، همچنان میان اهداف و رویکردهای سیاستی از یک سو و نحوه اجرای پروژه‌های نوسازی در مقیاس محله از سوی دیگر فاصله وجود دارد. پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی ـ تحلیلی و تطبیقی، ضمن تبیین تحول مفهومی نوسازی شهری، به مقایسه رویکردهای نوسازی در ایران و کشورهای منتخب اروپایی و آسیایی می‌پردازد. بر این اساس، ابعاد کالبدی، اجتماعی، اقتصادی، زیست‌محیطی، نهادی و فرهنگی ـ فضایی به‌عنوان مؤلفه‌های اصلی مقایسه مورد توجه قرار می‌گیرند. یافته‌های مورد انتظار پژوهش نشان می‌دهد که گذار از نوسازی پروژه‌محور و کالبدگرا به سمت بازآفرینی یکپارچه، مشارکتی و مکان‌محور، می‌تواند زمینه ارتقای اثربخشی سیاست‌های نوسازی شهری در ایران را فراهم سازد؛ مشروط بر آنکه تجارب اروپایی– آسیایی با توجه به شرایط نهادی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی ایران بومی‌سازی شوند.

کلمات کلیدی : واژه‌هاي كليدي رویکرد بازآفرینی شهری اروپا و آسیا رهیافت شهرهای ایران