تبیین الگوی تلفیقی نوشهرگرایی برای ارتقای ایمنی کالبدی، تاب‌آوری و تداوم هویت فرهنگی در بازآفرینی بافت‌های تاریخی (مطالعه موردی: محله مرکزی اردبیل)

تبیین الگوی تلفیقی نوشهرگرایی برای ارتقای ایمنی کالبدی، تاب‌آوری و تداوم هویت فرهنگی در بازآفرینی بافت‌های تاریخی (مطالعه موردی: محله مرکزی اردبیل)

نرگس نونژاد1 ساناز جاوید2

1) گروه شهرسازی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.ایمیل
2) دانشجوی دکتری شهرسازی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران،

کد IOI مقاله : ABKD-ACZEFB
محل انتشار : چهارمین کنفرانس بین المللی پژوهش های کاربردی در مهندسی عمران، معماری و شهرسازی(icarcau.com)
چکیده :
    بافت‌های تاریخی به‌عنوان مهم‌ترین تجلی هویت فرهنگی شهرها، در کنار ارزش‌های تاریخی و اجتماعی، با چالش‌هایی همچون فرسودگی کالبدی، افزایش آسیب‌پذیری و مداخلات ناهماهنگ شهری روبه‌رو هستند. ازاین‌رو، ارتقای ایمنی کالبدی این بافت‌ها در کنار حفظ هویت فرهنگی، به یکی از ضرورت‌های برنامه‌ریزی و بازآفرینی شهری تبدیل شده است. هدف این پژوهش، ارائه الگویی برای تلفیق اصول نوشهرگرایی با رویکردهای ایمنی، تاب‌آوری و کاهش آسیب‌پذیری شهری به‌منظور ارتقای کیفیت کالبدی و تداوم هویت فرهنگی در بافت‌های تاریخی است. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی–تحلیلی است. در این راستا، پس از استخراج و تطبیق مؤلفه‌های مشترک دو رویکرد، از تحلیل SWOT برای ارزیابی ظرفیت‌ها، محدودیت‌ها، فرصت‌ها و تهدیدهای ناشی از هم‌پوشانی آن‌ها استفاده شد. نوآوری پژوهش در ارائه مدلی تلفیقی است که نشان می‌دهد اصول انسان‌محور نوشهرگرایی می‌توانند زمینه تحقق اهداف ایمنی، تاب‌آوری و کاهش آسیب‌پذیری شهری را در بافت‌های تاریخی فراهم آورند. نتایج حاصل از کاربست مدل در محله مرکزی اردبیل نشان داد مؤلفه‌هایی همچون اختلاط کاربری، پیاده‌مداری، نفوذپذیری شبکه معابر و تقویت فضاهای عمومی، ضمن ارتقای ایمنی و کاهش آسیب‌پذیری کالبدی، به حفظ هویت تاریخی و فرهنگی محله نیز کمک کرده و زمینه تدوین راهبردهای بازآفرینی شهری با رویکردی پیش‌نگر، پایدار و انسان‌محور را فراهم می‌کنند.

کلمات کلیدی : بازآفرینی شهری بافت تاریخی نوشهرگرایی تاب آوری کالبدی