احیاء زندگی شبانه و تعامل مشاغل سیار شهری

لیلا حاتمی زنوزی¹ محمد مویدی² رقیه مفتح³ فرزانه فرجی⁴

1) دانشجوی دکتری جامعه شناسی ورزش
2) دکتری شهرسازی
3) کارشناس مدیریت بازرگانی مالی
4) کارشناسی علوم اجتماعی

کد IOI مقاله : ABKH-ACABAA
محل انتشار : چهارمین کنفرانس بین المللی پژوهش های کاربردی در علوم انسانی، اقتصاد، مدیریت و حسابداری(icrhema.com)
چکیده :
    بافت فرسوده شهری بخش بزرگی از شهرهای ایران را تشکیل میدهد. بسیاری از مناطق تهران با چنین مسائلی رو به رو است و لزوم ساماندهی این فضاهای شهری بیشتر بر ما آشکار میشود. لذا مفهومی به نام زندگی شبانه به وجود میآید که به تشویق فعالیتهای گوناگون اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی در ساعات بیشتری از شبانه روز توجه دارد. استفاده شبانه روزی از فضا نه تنها آن را مستهلک نمیکند؛ بلکه حضور و فعالیت مستمر شهروندان را بر آن اهمیتی می- بخشد که چه مردم و چه مدیران شهری در حفظ و نگهداری آن کوشاتر میگردند. بازار سیار شبانۀ شهری بازاری است مبتنی بر ساختار اقتصاد غیررسمی که توسط دست فروشان در فضاهای پرتحرک شکل گرفته است و در تعامل با فضا خود را توسعه می دهد. ماهیت این بازار مبتنی بر اقتصاد خرده فروشی است و بررسی اثرات آن در توسعۀ اقتصاد شهری اهمیت و ضرورت دارد. یافته ها نشان می دهد تعامل بین کیفیت فضای شهر، حضور شهروندان و اقتصاد شبانه تعاملی چندسویه و اثرگذار بر یکدیگر است. شرایط پیامدی غیرفعال مانند رفتار قهرآمیز مدیریت شهری با فعالان، ضعف برنامه ریزی و سامان دهی، گسترش تدریجی، ظرفیت کنترل پذیری و رهاشدگی، کیفیت محیطی و حیات اجتماعی فضای شبانه را به تدریج دچار افت می کند. از سوی دیگر، هم زیستی فعالان اقتصادی، حضور خانوادگی و گروهی شهروندان، کیفیت بخشی فضای محیطی بافت، حس تعلق مکان و فضا، پویا شدن فضای شبانۀ شهر، التقاط کار و فعالیت با گردش و تفریح شبانه به تعامل و وابستگی فضای شهر با بازار شبانه منجر شده است و ضمن توسعۀ اجتماعی، توسعۀ اقتصاد شهری را سبب ساز می شود. نتایجِ بهدستآمده حاکی از آن است که شاخصهای زندگی شبانه ازجمله احساس امنیت، دسترسی به حمل و نقل عمومی، جذابیت و زیبایی فضا، افزایش ساعات فعالیتها و همچنین برگرداندن کاربری گذشته در ساعاتی از شب میتواند موجب جذب مردم و پویایی این فضا باشد و نیز هویت اصلی این خیابان را تا حدودی به آن باز گرداند.

کلمات کلیدی : زندگی شبانه سرزندگی اقتصاد شبانه کیفیت محیط