تحلیل چالش‌های بنیادین حکمرانی شهری و پیشگیری اجتماعی در سکونتگاه‌های غیررسمی تهران

تحلیل چالش‌های بنیادین حکمرانی شهری و پیشگیری اجتماعی در سکونتگاه‌های غیررسمی تهران

دکتر حسام الدین رحیمی1 دکتر مریم رمضانی2 الهه علمداران3

1) 1-دکتری تخصصی حقوق جزا و جرم‌شناسی، استاد دانشگاه های تهران داور دیوان دائمی داوری لاهه (Permanent Court of Arbitration – PCA)
2) دانش آاموخته رواشناسی شخصیت
3) وکیل پایه یک دادگستری

کد IOI مقاله : ABKH-ACADED
محل انتشار : چهارمین کنفرانس بین المللی پژوهش های کاربردی در علوم انسانی، اقتصاد، مدیریت و حسابداری(icrhema.com)
چکیده :
    سکونتگاه‌های حاشیه‌نشین تهران به یکی از کانون‌های اصلی تمرکز آسیب‌های اجتماعی و جرایم خرد و سازمان‌یافته تبدیل شده‌اند و حکمرانی شهری در این پهنه‌ها با شکاف میان سیاست‌گذاری رسمی و واقعیت محلی روبه‌رو است. هدف این مقاله، تحلیل چالش‌های حکمرانی شهری در سکونتگاه‌های حاشیه‌نشین تهران و ارائه راهبردهای عملیاتی پیشگیری اجتماعی از جرم است؛ رویکردی که به‌جای تکیه بر سرکوب و برخورد قهرآمیز، بر کاهش فرصت‌های ساختاری جرم، بازسازی سرمایه اجتماعی محلی و توانمندسازی ساکنان استوار است. جمعیت ساکن در سکونتگاه‌های غیررسمی استان تهران بر پایه اعلام رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان، ۳۲ درصد جمعیت استان و عامل بروز بخش بزرگی از آسیب‌های اجتماعی است این در حالی است که ارزیابی‌های بین‌المللی، شمار ساکنان پهنه‌های اسکان غیررسمی ایران را تا حدود ۳۰ میلیون نفر برآورد می‌کنند پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، کیفی از نوع تحلیل محتوای اسنادی است و داده‌ها با مطالعه اسناد سیاستی، گزارش‌های رسمی و پژوهش‌های پیشین مرتبط با تهران گردآوری و در چهار محور ساختاری، نهادی، اجتماعی-فرهنگی و اقتصادی-امنیتی دسته‌بندی شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد غلبه نگاه کالبدی و غفلت از وجوه اجتماعی-فرهنگی در برنامه‌های ساماندهی، موازی‌کاری نهادی میان ۱۸ دستگاه دولتی و ۹ نهاد غیردولتیِ ذی‌مدخل، نبود سامانه پایش جریان مهاجرت و فقدان سازوکار رسمیت‌بخشی به اقتصاد غیررسمی، مهم‌ترین موانع اثربخشی مداخلات بوده‌اند بر این اساس، شش راهبرد پیشنهاد می‌شود: بازآرایی معماری نهادی و تعیین متولی واحد از طریق شورای راهبری محله، اجرای برنامه‌های اجتماع‌محور و مبتنی بر ظرفیت نهادهای مدنی، رسمیت‌بخشی تدریجی به مشاغل غیررسمی، ایجاد سامانه پایش جرم و مهاجرت، تقویت زیرساخت‌های خدمات شهری و آموزش، و تحول رویکرد انتظامی از حضور سرکوبگر به پلیس اجتماع‌محور.

کلمات کلیدی : حکمرانی شهری پیشگیری اجتماعی از جرم سکونتگاه‌های غیررسمی حاشیه‌نشینی توانمندسازی محله تهران