تحلیل شگردهای روایی در داستانک¬های فارسیِ منتشرشده در صفحه¬های ادبی اینستاگرام
تحلیل شگردهای روایی در داستانک¬های فارسیِ منتشرشده در صفحه¬های ادبی اینستاگرام
فهیمه میری1
1) دکتری تخصصی زبان و ادبیات فارسی (گرایش حماسی)
کد IOI مقاله
:
ABKH-ACAHBK
محل انتشار :
چهارمین کنفرانس بین المللی پژوهش های کاربردی در علوم انسانی، اقتصاد، مدیریت و حسابداری(icrhema.com)
چکیده :
در عصر گسترش شبکه¬های اجتماعی و دگرگونی شیوه¬های تولید و مصرف متن ادبی، پژوهشگر در جستار پیش رو سعی نموده است تا به تحلیل ویژگی¬های روایی، نشانه¬شناختی و تعاملی داستانک¬های فارسی در اینستاگرام بپردازد. داده¬های پژوهش از پنج صفحة فعال منتشرکنندة داستانک فارسی گردآوری شده¬ و روش تحقیق، کیفی و مبتنی بر تحلیل روایت، نشانه¬شناسی چندوجهی و بررسی عناصر تعاملی پلتفرم است. در تحلیل ساختار روایی، مؤلفه¬هایی چون ایجاز، تعلیق اسلایدی، قلاب روایی، ضربة پایانی، فشردگی زمان و کانونی¬سازی بررسی شد؛ هم¬چنین نقش عناصر دیداری شامل تایپوگرافی، رنگ، صفحه¬آرایی، ایموجی و چینش متن در اسلایدها در فرایند معناپردازی تحلیل گردید. یافته¬ها نشان می¬دهد داستانک فارسی در اینستاگرام، صرفاً صورت کوتاه¬شدة داستان چاپی نیست بلکه گونه¬ای روایت پلتفرمی است که صورت و معنای آن از امکانات و محدودیت¬های فنی اینستاگرام تأثیر می¬پذیرد. ساختار چنداسلایدی، خوانش را از فرایندی صرفاً خطی به تجربه¬ای مرحله¬مند و کنش¬مند تبدیل می¬کند؛ به¬گونه¬ای که حرکت مخاطب برای رفتن به اسلاید بعدی در تولید تعلیق و تنظیم ضرب¬آهنگ روایت مؤثر است. هم¬چنین، ضرورت جلب توجه در زمان کوتاه و اقتصاد دیده¬شدن در شبکة اجتماعی، داستانک را به سمت الگویی «کمینه-کوبنده» سوق می¬دهد که بر آغازهای سریع، حذف توصیف¬های زائد، ابهام کنترل¬شده و پایان¬های غافلگیرکننده تکیه دارد. نتایج هم¬چنین حاکی از آن است که کامنت¬ها، به¬ویژه کامنت¬های پین¬شده، فقط واکنشی بیرون از متن نیستند بلکه همچون لایه¬ای پیرامتنی فعال در تفسیر، تکمیل یا بازگشایی روایت نقش ایفا می¬کنند. از این منظر، مخاطب از خواننده¬ای منفعل به مشارکت¬کننده¬ای در فرایند معناآفرینی بدل می¬شود و روایت در پیوند میان متن، تصویر، رابط کاربری و تعامل کاربران شکل می¬گیرد. بنابراین، پژوهش حاضر بر ضرورت مطالعة داستانک¬های فارسی اینستاگرام در چارچوب روایت¬شناسی دیجیتال، نشانه¬شناسی رسانه و ادبیات تعاملی تأکید دارد.
کلمات کلیدی : داستانک فارسی روایت¬شناسی دیجیتال اینستاگرام نشانه¬شناسی چندوجهی روایت پلتفرمی