تحلیل فرایند اثر گذاری اَمَل گرایی بر کاهش هیجان های مثبت در دانش آموزان با رویکرد روانشناسی اسلامی

تحلیل فرایند اثر گذاری اَمَل گرایی بر کاهش هیجان های مثبت در دانش آموزان با رویکرد روانشناسی اسلامی

محسن قائمی1 فرزانه حسین زاده2

1) استادیار، دانشگاه آزاد اسلامی واحد یزد، یزد، ایران
2) دانش آموخته رشته روانشناسی گرایش روانشناسی اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران.

کد IOI مقاله : ABKH-ACZHEK
محل انتشار : چهارمین کنفرانس بین المللی پژوهش های کاربردی در علوم انسانی، اقتصاد، مدیریت و حسابداری(icrhema.com)
چکیده :
    نوع نگاه فرد به آینده و شیوه اَمَل‌گرایی می‌تواند در شکل‌گیری تجربه‌های هیجانی مثبت یا منفی در محیط تحصیلی نقش داشته باشد. این پژوهش با هدف بررسی و تحلیل فرایند اثرگذاری اَمَل‌گرایی بر هیجان‌های تحصیلی دانش‌آموزان با رویکرد روان‌شناسی اسلامی انجام گرفت. روش تحقیق ازنوع همبستگی و کاربردی بود؛ جامعه آماری شامل دانش‌آموزان دوره دوم متوسطه شهر یزد (۱۱هزارنفر) و نمونه آماری بر اساس جدول مورگان، ۳۷۴نفر بود که به صورت خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند. ابزارهای گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه هیجانات مثبت و منفی پکران(۲۰۰۵) و پرسشنامه محقق‌ساخته اَمَل‌گرایی(در دو بعد غیرواقع‌بینانه و با رویکرد روان‌شناسی اسلامی) بود. داده‌ها با نرم‌افزار SPSS نسخه‌ی۲۴ تحلیل شد. یافته‌های تحلیل رگرسیون با ضریب تعیین (192/0) نشان داد که این دو نوع اَمَل‌گرایی در مجموع توانسته‌اند 2/19درصد از واریانس هیجان‌های مثبت تحصیلی دانش‌آموزان را پیش‌بینی کنند. در یافته‌های فرعی، بررسی روابط نشان داد: اَمَل‌گرایی غیرواقع‌بینانه با هیجان‌های لذت (241/0-=r)، امیدواری (189/0-=r) رابطه منفی و ضعیف، و با هیجان خشم (318/0=r) و ناامیدی-خستگی (426/0=r) رابطه مثبت و متوسط تا قوی داشت؛ همچنین با هیجان افتخار، اضطراب و شرم رابطه معناداری مشاهده نشد. اَمَل‌گرایی با رویکرد روان‌شناسی اسلامی با هیجان‌های لذت (384/0=r)، امیدواری (493/0=r) و افتخار (327/0=r) رابطه مثبت، و با هیجان خشم (192/0-=r) و ناامیدی-خستگی (348/0-=r) رابطه منفی داشت؛ همچنین با اضطراب و شرم رابطه معناداری مشاهده نشد. بنابراین، امل‌گرایی مبتنی بر واقع‌بینی، تلاش، برنامه‌ریزی و توکل می‌تواند به تقویت هیجان‌های مثبت و کاهش برخی هیجان‌های منفی در محیط تحصیلی کمک کند، درحالی که امل‌گرایی غیرواقع‌بینانه می‌تواند زمینه بروز خشم، ناامیدی و خستگی تحصیلی را افزایش دهد.

کلمات کلیدی : امل‌گرایی اسلامی امل‌گرایی غیرواقع‌بینانه هیجان‌های تحصیلی هیجان‌های مثبت دوره دوم متوسطه