طراحی مهد کودک با رویکرد طبیعت در معماری: اصول، تأثیرات و چارچوب‌های پیشنهادی طبیعت گرا

محمد رضا توکلی¹ مهسا یوسف زاده²

1) دانشجوی کارشناسی معماری
2) استاد راهنما

کد IOI مقاله : ABZE-ABAKDZ
محل انتشار : پنجمین کنگره بین المللی مهندسی عمران ، معماری ، مصالح ساختمانی و محیط زیست(caucong.com)
چکیده :
    چکیده: در سال‌های اخیر، با گسترش شهرنشینی و افزایش استفاده از فناوری‌های دیجیتال، ارتباط کودکان با محیط‌های طبیعی به‌طور چشمگیری کاهش یافته است. این مسئله به‌ویژه در سال‌های اولیه رشد، آثار قابل توجهی بر سلامت روانی، رشد شناختی، خلاقیت و مهارت‌های اجتماعی کودکان بر جای می‌گذارد. مهدکودک‌ها به‌عنوان نخستین فضاهای آموزشی-اجتماعی رسمی کودکان، نقش مهمی در جبران این گسست ایفا می‌کنند. طراحی این فضاها تنها به تأمین عملکردهای آموزشی محدود نمی‌شود، بلکه کیفیت محیط، نوع فضاها، نحوه سازماندهی، نور، رنگ و ارتباط با طبیعت می‌توانند مستقیماً بر احساس امنیت، آرامش و انگیزش یادگیری کودکان تأثیرگذار باشند.پژوهش حاضر با هدف بررسی طراحی مهدکودک با رویکرد طبیعت‌گرا در معماری انجام شده و می‌کوشد ضمن تبیین مبانی نظری و روان‌شناختی این رویکرد، اصول طراحی و چارچوب‌های پیشنهادی آن را تحلیل کند. در این مسیر، با استفاده از مطالعات کتابخانه‌ای، بررسی پژوهش‌های داخلی و بین‌المللی و تحلیل نمونه‌های موفق، نقش عناصر طبیعی نظیر نور، گیاهان، آب، مصالح بومی و فضاهای باز در ارتقای کیفیت فضاهای آموزشی کودکان مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج نشان می‌دهد که طراحی طبیعت‌گرا می‌تواند نقش موثری در کاهش استرس، افزایش تمرکز، تقویت خلاقیت و رشد اجتماعی کودکان ایفا کند و در نهایت به ایجاد محیطی انسانی، پویا و نزدیک به تجربه «خانه» برای کودک منجر شود.

کلمات کلیدی : واژگان کلیدی طراحی مهدکودک معماری طبیعت‌گرا کودک‌محور روان‌شناسی محیط یادگیری تجربی فضای آموزشی