تحلیل دیدگاه شهروندان در توسعه شهر مشارکت پذیر -مطالعه موردی شهر نجف آباد

تحلیل دیدگاه شهروندان در توسعه شهر مشارکت پذیر -مطالعه موردی شهر نجف آباد

حسین روحانی1 عباس ملک حسینی2 واچیک هایراپطیان3 سید حسن حجازی4 رامین ارفع نیا5

1) دانشجوی دکتری، جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه آزاد اسلامی خوراسگان، اصفهان، ایران
2) استاد تمام جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد ملایر، دانشگاه آزاد اسلامی، ملایر، ایران.
3) استادیار گروه زمین شناسی ،واحد اصفهان(خوراسگان) ،دانشگاه آزاد اسلامی،اصفهان، ایران.
4) استادیار گروه زمین شناسی ،واحد اصفهان(خوراسگان) ،دانشگاه آزاد اسلامی،اصفهان، ایران.
5) استادیار گروه زمین شناسی ،واحد اصفهان(خوراسگان) ،دانشگاه آزاد اسلامی،اصفهان، ایران.

کد IOI مقاله : ABZE-ABCKBF
محل انتشار : پنجمین کنگره بین المللی مهندسی عمران ، معماری ، مصالح ساختمانی و محیط زیست(caucong.com)
چکیده :
    امروزه با افزایش جمعیت شهرنشین و پیچیدگی روزافزون مسائل شهری، مدیریت کارآمد و توسعه پایدار شهرها در گرو جلب مشارکت فعال شهروندان و ذی‌نفعان است. در این راستا، گذر از مدیریت سنتی به حکمروایی مشارکتی، به عنوان راهبردی اساسی برای کاهش چالش‌های محیط زیستی، اجتماعی و اقتصادی مطرح می‌شود. شهر نجف‌آباد به عنوان چهارمین شهر پرجمعیت استان اصفهان، با وجود ظرفیت‌های قابل توجه، با مسائلی نظیر نادیده گرفته شدن نقش مردم در اداره امور شهری مواجه است. این پژوهش با هدف شناسایی و تحلیل فرصت‌ها و چالش‌های پیش روی توسعه شهر مشارکت‌پذیر از منظر کارشناسان حوزه شهری و تدوین راهبردهای بهبود در ابعاد کالبدی، زیست‌محیطی، اقتصادی، اجتماعی و مدیریتی انجام شده است.این تحقیق از نظر هدف، توسعه‌ای و از حیث ماهیت، توصیفی-تحلیلی و پیمایشی است. داده‌ها با استفاده از روش‌های کتابخانه‌ای و میدانی (مشاهده، مصاحبه و پرسشنامه) گردآوری شده‌اند. جامعه آماری شامل کارشناسان آشنا با مسائل شهری نجف‌آباد بوده و حجم نمونه با روش اشباع نظری و گلوله برفی به تعداد ۴۰ نفر تعیین شد. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها و تدوین راهبردها از مدل SWOT (تحلیل نقاط قوت، ضعف، فرصت و تهدید) استفاده گردید.یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد از دیدگاه کارشناسان، ۳۵ شاخص به عنوان نقاط قوت (با میانگین ۳.۶۴۶) شناسایی شد که در این میان، ابعاد اقتصادی و اجتماعی-فرهنگی بیشترین تأثیر را در تحقق مشارکت‌پذیری دارند. شاخص‌هایی چون خوداتکایی اقتصاد محلی، سرمایه‌گذاری و تأمین مالی، و سرمایه اجتماعی بالاترین امتیازات را کسب کردند. در مقابل، ۶ شاخص به عنوان نقاط ضعف اصلی (با میانگین ۳.۹۰۷) ارزیابی شدند که همگی به بعد حکمروایی و مدیریت شهری مربوط می‌شوند؛ مهمترین آنها شامل عدم توجه به نظرات شهروندان، نبود شفافیت و پاسخگویی، ضعف در قانون‌گذاری و کمبود خلاقیت در به‌کارگیری فناوری‌های نوین است. تجربه موفق شهر در مدیریت پسماند، به عنوان یک الگوی عملی مشارکت، می‌تواند مبنایی برای تعمیم این رویکرد به سایر حوزه‌ها باشد.نتایج تحقیق حاکی از آن است که شهر نجف‌آباد علی‌رغم برخورداری از سرمایه اجتماعی و ظرفیت‌های اقتصادی مطلوب برای حرکت به سوی الگوی شهر مشارکتی، با موانع ساختاری و مدیریتی عمدتاً در حوزه حکمروایی مواجه است. بر این اساس، مهمترین راهبردها شامل بازنگری در قوانین مشارکت‌پذیری، استقرار سیستم‌های شفافیت و پاسخگویی، به‌کارگیری فناوری‌های نوین برای تسهیل مشارکت، توانمندسازی مدیران و شهروندان، و طراحی سازوکارهای نهادی برای تضمین تأثیرگذاری نظرات مردمی در تصمیم‌گیری‌های شهری ارائه می‌شود. تحقق این مهم، نیازمند اراده جمعی مدیران و شهروندان برای گذر از مشارکت تشریفاتی به مشارکت واقعی و نهادینه شده است.

کلمات کلیدی : شهر مشارکت‌پذیر حکمروایی شهری تحلیل swot توسعه پایدار شهری نجف‌آباد