بررسی عوامل موثر در معماری حس گرا

بررسی عوامل موثر در معماری حس گرا

دکتر علیرضا دانش پور1 فاطمه نجفی2

1) 1- دکترای معماری، عضو هیات علمی، استادیار گروه معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت،
2) 2- کارشناس ارشد مهندسی معماری، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی، مرودشت، ایران

کد IOI مقاله : ABZE-ABEFKZ
محل انتشار : پنجمین کنگره بین المللی مهندسی عمران ، معماری ، مصالح ساختمانی و محیط زیست(caucong.com)
چکیده :
    در سال‌های اخیر، معماری معاصر با چالش فقدان ارتباط حسی عمیق میان انسان و محیط مواجه شده است. غلبه رویکرد بصرمحور باعث نادیده گرفتن سایر حواس و ایجاد فضاهای یک‌بعدی شده که نمی‌توانند تجربه‌ای معنادار و ماندگار برای کاربران خلق کنند. معماری حس‌گرا به عنوان پاسخی به این نقیصه، با تأکید بر تحریک همه‌جانبه حواس، سعی در احیای پیوند عمیق انسان با فضای معماری دارد. هدف از این پژوهش شناسایی، تحلیل و اولویت‌بندی عوامل موثر در معماری حس‌گرا است تا چارچوبی کاربردی برای معماران فراهم آید. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی-تحلیلی در سه مدرسه ابتدایی شهر کرج (روحانی، علوی و شریف) بر روی 350 دانش‌آموز 7-12 ساله و 20 معلم انجام شد. داده‌ها از طریق پرسشنامه‌های استاندارد، ابزارهای اندازه‌گیری فیزیکی (لوکس‌متر، دسی‌بل‌متر) و تحلیل محتوای نمونه‌های موردی جمع‌آوری شدند. تجزیه و تحلیل با روش‌های AHP، ANP و تکنیک دلفی با مشارکت 15 متخصص معماری و روان‌شناسی محیطی انجام گرفت. نتایج نشان داد فرضیه پژوهش مبنی بر تأثیرگذاری نور و سایه، متریال و بافت، و رنگ و کنتراست تأیید شد. نور و سایه با وزن 0.4 مهم‌ترین عامل شناخته شد (25% افزایش آرامش)، متریال و بافت با وزن 0.35 حس تعلق به مکان را 30% تقویت می‌کند و رنگ و کنتراست با وزن 0.25 خستگی ذهنی را 20% کاهش می‌دهد. مدرسه Ørestad دانمارک به عنوان نمونه موفق معماری حس‌گرا شناسایی شد. معماری حس‌گرا می‌تواند کیفیت فضاهای یادگیری را بهبود بخشیده و پاسخگوی نیازهای حسی کاربران باشد.

کلمات کلیدی : معماری حس‌گرا تجربه چندحسی نور و سایه متریال و بافت فضاهای آموزشی