تحلیل مقایسه‌ای بازسازی و اسکان پس از جنگ در ایران و جهان با رویکرد معماری التیام‌بخش

تحلیل مقایسه‌ای بازسازی و اسکان پس از جنگ در ایران و جهان با رویکرد معماری التیام‌بخش

ویدا کامکار1 فرشته اصلانی2

1) کارشناس ارشد دانشکده معماری و شهرسازی، گروه معماری منظر و بازسازی، دانشگاه شهید بهشتی، ایمیل:
2) استادیار دانشکده معماری و شهرسازی، گروه معماری منظر و بازسازی، دانشگاه شهید بهشتی،

کد IOI مقاله : ABZE-ABEKDD
محل انتشار : پنجمین کنگره بین المللی مهندسی عمران ، معماری ، مصالح ساختمانی و محیط زیست(caucong.com)
چکیده :
    جنگ، علاوه بر تخریب کالبدی، آثار عمیق روانی و اجتماعی بر بازماندگان بر جای می‌گذارد. در حالی‌که برنامه‌های بازسازی عمدتاً بر احیای زیرساخت‌های فیزیکی تمرکز دارند، نیاز به بازسازی روانی و اجتماعی کمتر مورد توجه قرار گرفته است. این مقاله به ظرفیت معماری به‌عنوان ابزاری درمان‌گر در بسترهای پساجنگ می‌پردازد. با اتکا به نظریات روان‌شناسی محیطی و طراحی مبتنی بر آسیب روانی، راهبردهای فضایی برای خلق محیط‌های شفابخش متناسب با نیازهای عاطفی، فرهنگی و اجتماعی بازماندگان جنگ ارائه می‌شود. تحلیل نمونه‌های موفق جهانی نشان می‌دهد که عناصری همچون نور طبیعی، گشودگی فضایی، کاهش تحریک حسی و بهره‌گیری از عناصر بومی، نقشی کلیدی در تقویت تاب‌آوری روانی دارند. در مقابل، تجربه ایران در جنگ تحمیلی اخیر با رژیم صهیونیستی (۱۴۰۴) آشکار ساخت که اگرچه تمرکز اصلی بر بازسازی فیزیکی و مدیریت اسکان اضطراری بوده، اما این رویکردهای معماریِ شفابخش هنوز به‌طور نظام‌مند در طراحی فضاهای حمایتی و موقت به کار گرفته نشده‌اند. این خلأ، ضرورت توجه به معماری انسان‌محور در بازسازی پس از جنگ را برجسته می‌کند.

کلمات کلیدی : معماری التیام‌بخش اسکان پس از جنگ بازسازی پس از سانحه سرپناه اضطراری سرپناه موقت