تحلیل و ارزیابی نقش مدیریت دادههای مکانی در برنامهریزی کاربری اراضی شهری
تحلیل و ارزیابی نقش مدیریت دادههای مکانی در برنامهریزی کاربری اراضی شهری
میلاد کیانپور1
1) پژوهشگر دکتری گروه معماری و شهرسازی واحد کرمانشاه, دانشگاه آزاد اسلامی کرمانشاه, ایران
کد IOI مقاله
:
ABZE-ABGGZD
محل انتشار :
پنجمین کنگره بین المللی مهندسی عمران ، معماری ، مصالح ساختمانی و محیط زیست(caucong.com)
چکیده :
برنامهریزی کاربری اراضی شهری بهعنوان یکی از مهمترین حوزههای برنامهریزی شهری، نیازمند تصمیمگیری دقیق درباره نحوه تخصیص زمین به فعالیتهای مختلف شهری است. با گسترش شهرنشینی، افزایش پیچیدگی کالبدی شهرها، تشدید تعارضات فضایی و ضرورت توزیع عادلانه خدمات، اتکا به دادههای سنتی و نقشههای ایستا برای تصمیمگیری کافی نیست. در این میان، مدیریت دادههای مکانی میتواند بهعنوان یکی از پایههای اصلی برنامهریزی دادهمحور، نقش مهمی در شناخت وضعیت موجود شهر، تحلیل مسائل فضایی، ارزیابی گزینههای کاربری زمین و پشتیبانی از تصمیمگیری شهری ایفا کند. هدف این مقاله، بررسی نقش مدیریت دادههای مکانی در برنامهریزی کاربری اراضی شهری از طریق مرور تحلیلی ادبیات داخلی و خارجی و ارائه چارچوب مفهومی است. بدین منظور، مفاهیم مرتبط با داده مکانی، مدیریت دادههای مکانی، برنامهریزی کاربری اراضی، کاربردهای GIS، سنجش از دور، زیرساخت داده مکانی، سامانههای پشتیبان تصمیم و حکمرانی داده شهری بررسی شد. نتایج نشان میدهد که مدیریت دادههای مکانی از طریق ارتقای کیفیت و بهروزبودن دادهها، یکپارچهسازی اطلاعات کالبدی، جمعیتی، زیستمحیطی، زیرساختی و حقوقی، تحلیل تناسب اراضی، مکانیابی خدمات، شناسایی تعارضات کاربری و سنجش عدالت فضایی میتواند کیفیت برنامهریزی کاربری اراضی را افزایش دهد. همچنین مشخص شد که چالش اصلی در بسیاری از شهرها صرفاً کمبود داده نیست، بلکه ضعف در استانداردسازی، بهروزرسانی، اشتراکگذاری، هماهنگی نهادی و تبدیل داده به تصمیم است. بر این اساس، مقاله چارچوبی مفهومی پیشنهاد میکند که در آن دادههای شهری، پس از عبور از فرایند مدیریت دادههای مکانی و تحلیل فضایی، به تصمیمگیری کاربری اراضی و در نهایت به پیامدهایی مانند عدالت فضایی، کاهش تعارضات، بهبود دسترسی و ارتقای کیفیت تصمیمگیری شهری منجر میشوند.
کلمات کلیدی : مدیریت دادههای مکانی برنامهریزی کاربری اراضی سامانه اطلاعات جغرافیایی زیرساخت داده مکانی تصمیمگیری مکانی عدالت فضایی حکمرانی داده شهری