ناپایداری شهری و عوامل مؤثر بر آن، مطالعه موردی: شهر سنندج

ناپایداری شهری و عوامل مؤثر بر آن، مطالعه موردی: شهر سنندج

جعفر موسي وند1 ریحانه خراسانی لواسانی2

1) دکترای جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه خوارزمی تهران
2) کارشناسی ارشد برنامه ریزی توسعه منطقه ای، دانشگاه علامه طباطبایی

کد IOI مقاله : ABZE-ABHFBH
محل انتشار : پنجمین کنگره بین المللی مهندسی عمران ، معماری ، مصالح ساختمانی و محیط زیست(caucong.com)
چکیده :
    ناپایداری شهری به‌عنوان یکی از چالش‌های بنیادین برنامه‌ریزی شهری معاصر، حاصل تعامل پیچیده عوامل کالبدی، اقتصادی، اجتماعی، زیست‌محیطی و مدیریتی است که کیفیت زندگی شهروندان و کارکرد سامانه‌های شهری را تحت تأثیر قرار می‌دهد. شهر سنندج به‌عنوان مرکز استان کردستان، به دلیل ویژگی‌های جغرافیایی، توپوگرافی ناهموار، رشد شتابان جمعیت، گسترش بافت‌های فرسوده و ناکارآمد و محدودیت‌های اقتصاد منطقه‌ای، با مصادیق متعددی از ناپایداری شهری مواجه است. هدف پژوهش حاضر، شناسایی و تبیین عوامل مؤثر بر ناپایداری شهری در سنندج با رویکرد کیفی است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی-تحلیلی بوده و داده‌های آن از طریق مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با خبرگان و مسئولان حوزه شهری و همچنین بررسی اسناد و طرح‌های توسعه شهری گردآوری شده است. تحلیل داده‌ها با روش تحلیل مضمون (Thematic Analysis) و با کمک نرم‌افزار MAXQDA انجام شده و مضامین پایه، سازمان‌دهنده و فراگیر استخراج شده‌اند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که ناپایداری شهری سنندج در پنج بُعد اصلی کالبدی-فضایی، اقتصادی، اجتماعی-فرهنگی، زیست‌محیطی و مدیریتی-نهادی قابل دسته‌بندی است که در میان آن‌ها، فرسودگی بافت‌های شهری، ضعف حکمرانی شهری و اقتصاد وابسته به بخش دولتی از مهم‌ترین مضامین فراگیر شناسایی‌شده هستند. نتایج این پژوهش می‌تواند مبنایی برای بازنگری در سیاست‌های شهری و تدوین راهبردهای ارتقای پایداری در سنندج و شهرهای مشابه در منطقه زاگرس باشد.

کلمات کلیدی : ناپایداری شهری تحلیل مضمون حکمرانی شهری سنندج