ارزیابی کمی-مکانی محیط زیست شهری اصفهان

ارزیابی کمی-مکانی محیط زیست شهری اصفهان

مجید عرفان منش1 علی لطفی2 آزیتا رضائی لعل3 مهرداد الرعنائی4 محمد رضا سلیمی5

1) مدیرعامل شرکت سبز صفه تمیز وابسته به شهرداری اصفهان ،
2) هیات علمی دانشگاه صنعتی اصفهان ،
3) کارشناس ارشد محیط زیست شرکت مهندسی مشاور طوس آب وپژوهشگر مرکز پژوهشی مدیریت منابع محیط زیست ارم مشهد، ایران،
4) دانشجوی دکترای محیط زیست دانشگاه صنعتی اصفهان،
5) کارشناس ارشد محیط زیست شرکت مهندسی مشاور طوس آب وپژوهشگر مرکز پژوهشی مدیریت منابع محیط زیست ارم مشهد، ایران،

کد IOI مقاله : ABZE-ABHGCH
محل انتشار : پنجمین کنگره بین المللی مهندسی عمران ، معماری ، مصالح ساختمانی و محیط زیست(caucong.com)
چکیده :
    رشد شتابان شهرنشینی و افزایش تقاضا برای منابع، چالش‌های متعددی را برای کیفیت محیط زیست کلان‌شهرها ایجاد کرده است. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی کمی و مکانی کیفیت محیط زیست شهر اصفهان انجام شده تا ضمن شناسایی الگوی توزیع فضایی شاخص‌های محیطی، محدوده‌های نیازمند مداخله و برنامه‌ریزی، اولویت‌بندی شده و راهکارها و برنامه های عملیاتی مناطق در شهرداری اصفهان بر این مبنا در دستور کار قرار گیرد. در این مطالعه، پس از غربالگری شاخص‌های کلیدی شامل کیفیت هوا، فضای سبز، آلودگی صوتی، کیفیت خاک و آب از طریق جلسات و نظرخواهی از خبرگان، وزن‌دهی معیارهای منتخب با استفاده از فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP) انجام گرفت. سپس با بهره‌گیری از داده‌های سنجش از دور و برداشت‌های میدانی، نقشه‌های پهنه‌بندی شاخص‌ها تهیه و با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) ترکیب شدند. نتایج ارزیابی نشان می‌دهد که وضعیت محیط زیست در شهر اصفهان توزیع نامتوازنی دارد؛ به‌طوری‌که مناطق مرکزی و مجاور رودخانه زاینده‌رود (مناطق ۱، ۳ و ۲) به دلیل وجود منابع آب و سرانه مناسب فضای سبز، از وضعیت مطلوب‌تری برخوردارند. در مقابل، مناطق حاشیه‌ای (به‌ویژه مناطق ۱۵، ۱۰، ۱۲ و ۱۴) به دلیل تراکم آلاینده‌های هوا، کمبود فضای سبز و افت کیفیت خاک، در وضعیت نامطلوبی قرار دارند. یافته‌های این پژوهش ضمن تأکید بر ضرورت رعایت عدالت محیطی، بر اهمیت اجرای برنامه‌های عملیاتی و تقویت زیرساخت‌های محیط زیستی در پهنه‌های حاشیه‌ای به‌عنوان راهبردی جهت کاهش نابرابری‌های فضایی و جلوگیری از پیشروی کانون‌های بحران به بافت‌های مرکزی تأکید دارد.

کلمات کلیدی : واژه‌هاي كليدي کیفیت محیط زیست شهری اصفهان ارزیابی کمی مکانی سیستم اطلاعات جغرافیایی(gis) فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی(ahp) عدالت محیطی