رژیم‌های معرفتی، عاملیت و پداگوژی طراحی معماری در عصر هوش مصنوعی مولد: مطالعه تطبیقی پردیس هنرهای زیبا و انستیتو فناوری ETH زوریخ)

رژیم‌های معرفتی، عاملیت و پداگوژی طراحی معماری در عصر هوش مصنوعی مولد: مطالعه تطبیقی پردیس هنرهای زیبا و انستیتو فناوری ETH زوریخ)

ماریا شیخی1 اکبر موسی‌ئی‌جو2

1) دانشجوی دکتری تخصصی معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز. اهواز،
2) عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز. اهواز،

کد IOI مقاله : ABZE-ABHHBD
محل انتشار : پنجمین کنگره بین المللی مهندسی عمران ، معماری ، مصالح ساختمانی و محیط زیست(caucong.com)
چکیده :
    استودیو طراحی معماری همواره به‌عنوان هسته معرفت‌شناختی و بستر شکل‌گیری «کنش تأملی در عمل» شناخته می‌شود. با این حال، با وقوع «چرخش دیجیتال» و ظهور فناوری‌های محاسباتی، منطق تولید فرم و شناخت طراحی دستخوش تحولی بنیادین شده است. پژوهش حاضر با هدف بازتعریف پداگوژی استودیو طراحی معماری در عصر دیجیتال، به تحلیل چگونگی گذار از مدل‌های سنتیِ شهودمحور به الگوهای نوین آموزش معماری می‌پردازد. این پژوهش با اتکا به رویکرد کیفی و روش تحلیل تطبیقی، ساختار آموزشی «دانشکده معماری دانشگاه تهران» و «دپارتمان معماری ETH زوریخ» را مورد مطالعه قرار داده است. ارزیابی نمونه‌ها بر اساس چارچوبی تحلیلی تدوین‌شده مشتمل بر دوازده شاخص مفهومی در سه سطح «نقش‌ها و تعاملات آموزشی»، «ساختار محیط یادگیری» و «منطق تولید دانش طراحی» انجام گرفته است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهند که تحول دیجیتال فراتر از تغییر در ابزارها، به بازپیکربندی سیستم‌های اجتماعی ـ فنی استودیو انجامیده است. در این فرآیند، نقش مدرس از «منبع انحصاری اقتدار معرفتی» به «تسهیل‌گر تعاملات شبکه‌ای» و نقش دانشجو به «هم‌تولیدکننده دانش» تغییر می‌یابد. همچنین، ارزیابی‌ها از تمرکز بر «محصول نهاییِ کالبدی» به سمت «تحلیل داده‌محور فرآیند طراحی» متمایل شده است. نتایج پژوهش به ارائه یک مدل مفهومی سه‌لایه منجر شد که تبیین‌کننده گذار پارادایمی به سوی «استودیوی پست‌دیجیتال» است. در این پارادایم، استودیو از یک فضای فیزیکی صرف، به یک «اکوسیستم یادگیری هیبرید» تبدیل می‌شود که در آن کنشگران انسانی و غیرانسانی (ابزارهای محاسباتی و هوش مصنوعی) در تعاملی هم‌افزا، شناخت طراحی را بازتعریف می‌کنند. این مدل می‌تواند مبنای بازنگری برنامه‌های درسی آموزش معماری در ایران قرار گیرد.

کلمات کلیدی : پداگوژی استودیو طراحی تحول دیجیتال آموزش معماری طراحی محاسباتی الگوی پست‌دیجیتال