طراحی فضا های شهری جهت رشد اجتماعی کودکان بین سنین 5 تا 12 سال

طراحی فضا های شهری جهت رشد اجتماعی کودکان بین سنین 5 تا 12 سال

مهدي ايزدي1 مهسا يوسف زاده2

1) دانشجوي كارشناسي دانشگاه ملي مهارت مهاجر اصفهان
2) استاد مدعو گروه معماري دانشگاه ملي مهارت مهاجر

کد IOI مقاله : ABZE-ABHHCB
محل انتشار : پنجمین کنگره بین المللی مهندسی عمران ، معماری ، مصالح ساختمانی و محیط زیست(caucong.com)
چکیده :
    رشد اجتماعی کودکان یکی از ابعاد اساسی رشد انسان است که در تعامل مستمر با محیط پیرامون شکل می‌گیرد و کیفیت فضاهای شهری در این فرآیند نقشی انکارناپذیر دارد. فضاهای عمومی شهری، به‌ویژه پارک‌ها، میدان‌ها، پیاده‌راه‌ها و فضاهای بازی، علاوه بر پاسخ‌گویی به نیازهای عملکردی، بستر شکل‌گیری روابط اجتماعی، تجربه‌های جمعی، یادگیری غیررسمی و تقویت حس تعلق به محیط را فراهم می‌کنند. با این حال، گسترش شهرنشینی، افزایش تراکم ساختمانی، غلبه رویکرد خودرو‌محور، کاهش فضاهای باز و کم‌توجهی به نیازهای کودکان در فرآیند طراحی شهری، فرصت حضور و تعامل آزادانه آنان را در محیط‌های شهری محدود کرده است. در چنین شرایطی، کیفیت طراحی فضاهای شهری بیش از گذشته در شکل‌گیری مهارت‌های ارتباطی، اعتمادبه‌نفس، همکاری، مسئولیت‌پذیری و مشارکت اجتماعی کودکان اهمیت پیدا می‌کند. بررسی منابع و مطالعات انجام‌شده نشان می‌دهد که محیط‌های شهری زمانی می‌توانند پاسخگوی نیازهای رشدی کودکان باشند که در طراحی آن‌ها عواملی مانند ایمنی، دسترسی آسان، تنوع فضایی، خوانایی محیط، مقیاس متناسب با کودک، حضور عناصر طبیعی، امکان بازی آزاد و گروهی، انعطاف‌پذیری فضا و فرصت مشارکت در فعالیت‌های اجتماعی مورد توجه قرار گیرد. وجود چنین ویژگی‌هایی نه تنها موجب افزایش حضور کودکان در فضاهای عمومی می‌شود، بلکه زمینه شکل‌گیری تعاملات اجتماعی، تقویت مهارت‌های ارتباطی، افزایش حس تعلق به محله و ارتقای کیفیت تجربه آنان از محیط شهری را نیز فراهم می‌آورد.

کلمات کلیدی : طراحي شهري رشد اجتماعي كودكان شهر دوستدار كودك فضاهاي عمومي شهري بازي مشاركتي روانشناسي محيطي