بهینه‌سازی عملکرد لرزه‌ای قاب‌های فولادی با استفاده از الگوریتم ژنتیک در MATLAB

بهینه‌سازی عملکرد لرزه‌ای قاب‌های فولادی با استفاده از الگوریتم ژنتیک در MATLAB

حسین داودی آزاد1

1) عضو هیات علمی دانشکده توسعه فناوری و کارآفرینی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج

کد IOI مقاله : ABZE-ABHHDE
محل انتشار : پنجمین کنگره بین المللی مهندسی عمران ، معماری ، مصالح ساختمانی و محیط زیست(caucong.com)
چکیده :
    بهینه‌سازی سازه‌ها با هدف دستیابی به طرحی اقتصادی و در عین حال ایمن، همواره یکی از چالش‌های اساسی در مهندسی زلزله بوده است. در این پژوهش، بهینه‌سازی عملکرد لرزه‌ای قاب‌های فولادی با استفاده از الگوریتم ژنتیک در محیط نرم‌افزار MATLAB مورد بررسی قرار گرفته است. هدف اصلی این مطالعه، کمینه‌سازی وزن کل سازه به عنوان شاخص اقتصادی، با در نظر گرفتن قیود عملکردی لرزه‌ای مطابق با ضوابط آیین‌نامه‌ای است. بدین منظور، یک قاب فولادی پنج‌طبقه و سه‌دهانه تحت بارگذاری جانبی معادل مدل‌سازی گردید و متغیرهای طراحی شامل مقاطع بهینه برای گروه‌های مختلف تیر و ستون تعریف شدند. روند بهینه‌سازی با استفاده از تابع جریمه برای کنترل قیودی نظیر دریفت بین‌طبقه‌ای، تنش مجاز اعضا و الزامات هندسی اجرا شد. یافته‌های پژوهش نشان داد که الگوریتم ژنتیک با سرعت همگرایی مناسب (حدود ۱۰ نسل)، قادر است فضای طراحی گسسته را به خوبی جست‌وجو کرده و به پاسخ پایدار دست یابد. نتایج تحلیل مقایسه‌ای میان طرح اولیه و طرح بهینه بیانگر آن است که الگوریتم با بازتوزیع هوشمندانه سختی و مقاومت در ارتفاع سازه، موفق شده است دریفت‌های غیرمجاز را به محدوده ایمن برساند. اگرچه در این فرآیند، وزن سازه برای تأمین الزامات سخت‌گیرانه لرزه‌ای افزایش یافت، اما شاخص‌های بهبود در بخش تنش و تغییرمکان نسبی نشان‌دهنده دستیابی به یک طرح مقاوم و عملکردی است. نتایج این تحقیق تأیید می‌کند که تلفیق قدرت تحلیلی MATLAB و قابلیت جست‌وجوی الگوریتم ژنتیک، ابزاری کارآمد و قابل اطمینان برای طراحی بهینه سازه‌های فولادی در مناطق لرزه‌خیز فراهم می‌آورد.

کلمات کلیدی : الگوریتم ژنتیک بهینه‌سازی سازه قاب فولادی عملکرد لرزه‌ای matlab دریفت بین‌طبقه‌ای