بهینه‌سازی مبتنی بر قابلیت اطمینان در مسائل ژئوتکنیک لرزه‌ای با درنظرگرفتن عدم قطعیت خاک

بهینه‌سازی مبتنی بر قابلیت اطمینان در مسائل ژئوتکنیک لرزه‌ای با درنظرگرفتن عدم قطعیت خاک

حسین داودی آزاد1

1) عضو هیات علمی دانشکده توسعه فناوری و کارآفرینی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج

کد IOI مقاله : ABZE-ABHHDH
محل انتشار : پنجمین کنگره بین المللی مهندسی عمران ، معماری ، مصالح ساختمانی و محیط زیست(caucong.com)
چکیده :
    طراحی سامانه‌های ژئوتکنیکی در محیط‌های لرزه‌خیز، به دلیل ناهمگنی و عدم‌قطعیت ذاتی در پارامترهای خاک و ماهیت تصادفی بارگذاری‌های لرزه‌ای، با چالش‌های اساسی همراه است. روش‌های مرسوم طراحی مبتنی بر ضرایب اطمینان، به دلیل عدم توانایی در پیش‌بینی صریح احتمال خرابی، غالباً منجر به طرح‌های غیربهینه (یا بیش از حد محافظه‌کارانه یا ناامن) می‌شوند. هدف اصلی این پژوهش، ارائه و ارزیابی رویکرد «بهینه‌سازی مبتنی بر قابلیت اطمینان برای مسائل ژئوتکنیک لرزه‌ای به‌منظور دستیابی به طرحی ایمن و اقتصادی است. در این تحقیق، پس از شناسایی پارامترهای تصادفی خاک، مدل‌سازی عددی با استفاده از تحلیل‌های احتمالات و شبیه‌سازی مونت‌کارلو در محیط نرم‌افزار MATLAB انجام شد. شاخص قابلیت اطمینان و احتمال خرابی به‌عنوان معیارهای اصلی ارزیابی ایمنی تعریف و الگوریتم‌های بهینه‌سازی برای تعیین ابعاد بهینه هندسی به‌کار گرفته شدند. یافته‌ها نشان داد که رابطه میان متغیرهای هندسی و سطح ایمنی، رفتاری غیرخطی و اشباع‌شونده دارد؛ به گونه‌ای که پس از یک حد معین، افزایش ابعاد هندسی تأثیر ناچیزی بر کاهش ریسک لرزه‌ای داشته و عدم‌قطعیت خاک به عامل کنترل‌کننده ایمنی تبدیل می‌شود. نتایج نهایی ثابت کرد که رویکرد RBDO با برقراری تعادلی هوشمندانه میان هزینه‌های ساخت و سطح اطمینان لرزه‌ای، ابزاری کارآمد برای مهندسی ژئوتکنیک نوین است که می‌تواند ضمن کاهش هزینه‌های غیرضروری، پایداری سازه‌ها را در برابر مخاطرات لرزه‌ای به‌طور دقیق‌تری تضمین نماید.

کلمات کلیدی : ژئوتکنیک لرزه‌ای عدم‌قطعیت خاک بهینه‌سازی مبتنی بر قابلیت اطمینان شبیه‌سازی مونت‌کارلو طراحی اقتصادی