تحلیل اثر مداخلات بازآفرینی بر پایداری محیط زیست شهری در بافت تاریخی قزوین با رویکرد ترکیبی سنجش ازدور ، GIS و ادراک ساکنان ( بافت تاریخی شهر قزوین ، ایران )
تحلیل اثر مداخلات بازآفرینی بر پایداری محیط زیست شهری در بافت تاریخی قزوین با رویکرد ترکیبی سنجش ازدور ، GIS و ادراک ساکنان ( بافت تاریخی شهر قزوین ، ایران )
حسن پرپینچی1
1) کارشناس ارشد حقوق خصوصی دانشگاه انزلی گیلان ایران
کد IOI مقاله
:
ABZE-ABHKCC
محل انتشار :
پنجمین کنگره بین المللی مهندسی عمران ، معماری ، مصالح ساختمانی و محیط زیست(caucong.com)
چکیده :
بافتهای تاریخی شهری به دلیل ساختار کالبدی متراکم، غلبه سطوح نفوذناپذیر، کمبود فضاهای سبز و محدودیتهای ناشی از ضوابط حفاظتی، بیش از سایر بخشهای شهر در معرض چالشهای محیطزیستی قرار دارند. افزایش دمای سطح زمین، کاهش آسایش حرارتی، افت کیفیت محیط زندگی و تشدید جزایر حرارتی شهری از مهمترین پیامدهای این شرایط به شمار میروند. در سالهای اخیر، بازآفرینی شهری بهعنوان رویکردی جامع برای احیای بافتهای تاریخی و فرسوده مطرح شده است؛ با این حال، ارزیابی پیامدهای محیطزیستی این مداخلات، بهویژه با بهرهگیری همزمان از شاخصهای عینی محیطی و ادراک ساکنان، کمتر بهصورت نظاممند مورد توجه قرار گرفته است. هدف پژوهش حاضر تحلیل اثر مداخلات بازآفرینی شهری بر پایداری محیطزیست شهری در بافت تاریخی شهر قزوین با رویکردی ترکیبی مبتنی بر سنجشازدور، سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) و ادراک ساکنان است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، ترکیبی (کمی–کیفی) با رویکرد همگرا است. دادههای عینی محیطزیست شهری از طریق تصاویر ماهوارهای استخراج و شاخصهای دمای سطح زمین (LST) و پوشش گیاهی نرمالشده (NDVI) در بازه زمانی پیش و پس از اجرای مداخلات بازآفرینی محاسبه و تحلیل شدهاند. همزمان، دادههای اجتماعی از طریق پرسشنامه ادراک ساکنان با جامعه آماری ۳۳۰ نفر و نمونهگیری طبقهای بر اساس شدت مداخلات بازآفرینی گردآوری شده است. تحلیل دادهها با استفاده از آمار توصیفی، آزمون تحلیل واریانس و همسنجی نتایج عینی و ادراکی انجام شده است. نتایج پژوهش نشان میدهد که در پهنههای دارای مداخله بازآفرینی بیشتر، کاهش نسبی دمای سطح زمین و افزایش محدود پوشش گیاهی مشاهده میشود. با این حال، سطح کلی NDVI همچنان پایین باقی مانده و برخی مؤلفههای محیطی، بهویژه آرامش صوتی و آسایش حرارتی، از دیدگاه ساکنان در وضعیت مطلوبی قرار ندارند. همسنجی نتایج بیانگر آن است که بهبود شاخصهای عینی محیطی الزاما به ارتقای کامل رضایت و کیفیت تجربه زیسته ساکنان منجر نمیشود. در مجموع، یافتهها بر ضرورت اتخاذ رویکردی یکپارچه، دادهمحور و انسانمحور در برنامهریزی و اجرای مداخلات بازآفرینی در بافتهای تاریخی تأکید دارد.
کلمات کلیدی : بازآفرینی شهری پایداری محیطزیست شهری بافت تاریخی قزوین سنجشازدور gis دمای سطح زمین (lst) ndvi ادراک ساکنان