معدن‌کاری مسئولانه، ملاحظات محیط‌زیستی و اجتماعی در توسعه معادن

معدن‌کاری مسئولانه، ملاحظات محیط‌زیستی و اجتماعی در توسعه معادن

امین اتحاد1 قربانعلی دزواره2 فرشته عزیزی3 سعید حکمت منش4

1) دانش‌آموخته کارشناسی ارشد مهندسی ایمنی، بهداشت و محیط زیست (HSE)، دانشگاه مهرالبرز، تهران
2) استادیار گروه مهندسی محیط زیست، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه مهرالبرز
3) دانش‌آموخته کارشناسی ارشد مهندسی ایمنی، بهداشت و محیط زیست (HSE)، دانشگاه مهرالبرز، تهران، ایران
4) دانش‌آموخته کارشناسی ارشد مهندسی ایمنی، بهداشت و محیط زیست (HSE)، دانشگاه مهرالبرز، تهران، ایران

کد IOI مقاله : ACAK-ABHKDK
محل انتشار : سومین کنفرانس و نمایشگاه ملی چالش‌های محیط زیستی؛ نقش صنعت، معدن و جامعه در گسترش حکمرانی سبز(https://ncee.modares.ac.ir)
چکیده :
    هدف و زمینه: با افزایش فزاینده تقاضا برای منابع معدنی در صنایع مختلف، توسعه معادن به یکی از ستون‌های اساسی اقتصاد ملی تبدیل شده است. با این حال، فعالیت‌های معدنی در صورت عدم رعایت اصول مسئولانه، اثرات زیست‌محیطی و اجتماعی شدیدی ایجاد می‌کنند که می‌تواند به تخریب اکوسیستم‌ها، کاهش کیفیت زندگی جوامع محلی و بروز تعارضات اجتماعی منجر شود. این مطالعه با هدف تحلیل ملاحظات زیست‌محیطی و اجتماعی معدن‌کاری مسئولانه و شناسایی راهکارهای بهبود عملکرد معادن در ایران انجام شد. روش کار: پژوهش حاضر از نوع توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر مرور نظام‌مند منابع کتابخانه‌ای، مقالات علمی، گزارش‌های سازمان‌های بین‌المللی و مطالعات موردی داخلی و خارجی است. برای تحلیل اثرات زیست‌محیطی، از رویکرد ارزیابی چرخه عمر (LCA) استفاده شد و اثرات اجتماعی با بهره‌گیری از مدل‌های مشارکت ذی‌نفعان و بررسی شاخص‌های رفاه جوامع محلی سنجیده گردید. داده‌ها با روش تحلیل محتوا و مقایسه تجربیات بین‌المللی مورد ارزیابی قرار گرفتند. یافته‌ها: نتایج نشان می‌دهد که اجرای اصول معدن‌کاری مسئولانه می‌تواند اثرات منفی زیست‌محیطی شامل آلودگی آب و خاک، تخریب زیستگاه‌ها و تولید پسماندهای خطرناک را به‌طور قابل‌توجهی کاهش دهد. همچنین مشارکت جوامع محلی، اشتغال پایدار، ارتقای رفاه اجتماعی و کاهش تعارضات، از دستاوردهای اجتماعی مهم معدن‌کاری مسئولانه هستند. تعامل مؤثر دولت، شرکت‌های معدنی، نهادهای نظارتی و جوامع محلی برای تحقق این اهداف حیاتی است. نتیجه‌گیری: معدن‌کاری مسئولانه نه‌تنها یک الزام اخلاقی و زیست‌محیطی است، بلکه ابزار توسعه پایدار اقتصادی و اجتماعی نیز محسوب می‌شود. به‌کارگیری فناوری‌های نوین، تدوین سیاست‌های جامع، آموزش تخصصی و الگوبرداری از تجربیات موفق جهانی می‌تواند مسیر توسعه پایدار معادن در ایران را هموار کند و موجب افزایش اعتماد عمومی و جذب سرمایه‌گذاری شود.

کلمات کلیدی : معدن‌کاری مسئولانه توسعه پایدار اثرات زیست‌محیطی مشارکت جوامع محلی ارزیابی چرخه عمر (lca)