از ردپای ساختمانی تا تداوم حیات: سنجش شکاف میان اثرات چرخه عمر و پیامدهای زیستی معماری

از ردپای ساختمانی تا تداوم حیات: سنجش شکاف میان اثرات چرخه عمر و پیامدهای زیستی معماری

فاطمه علی زاده1 محمدرضا حیدری2

1) گروه معماری، دانشگاه تهران
2) گروه معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد قزوین

کد IOI مقاله : ACCA-ACZKFH
محل انتشار : چهارمین کنگره بین المللی علوم، مهندسی و فن آوری های نو(secongress.com)
چکیده :
    ارزیابی چرخه عمر (Life Cycle Assessment: LCA) از جمله روش‌های اصلی برای بررسی پیامدهای زیست‌محیطی محصولات و سامانه‌های ساختمانی به شمار می‌رود. بااین‌وجود، معیارهایی مانند کاهش مصرف انرژی، محدودکردن انتشار گازهای گلخانه‌ای و به‌کارگیری مصالح با آثار زیست‌محیطی کمتر، به‌تنهایی برای تعیین تأثیر ساختمان بر تنوع زیستی و استمرار فرایندهای اکولوژیک کافی نیستند. ازاین‌رو، مسئله محوری پژوهش حاضر، واکاوی فاصله میان ارزیابی اثرات چرخه عمر ساختمان و شناخت پیامدهای زیستی آن در مقیاس محلی و در بازه‌های زمانی بلندمدت است. این پژوهش با اتخاذ رویکردی کیفی و از طریق تحلیل انتقادی منابع علمی، به مقایسه استانداردهای ارزیابی چرخه عمر، مدل‌های سنجش اثرات بر تنوع زیستی و مطالعات مرتبط با بام‌های سبز و ادغام تنوع زیستی در معماری می‌پردازد. بررسی منابع نشان می‌دهد که LCA ابزاری ضروری برای شناسایی فشارهای زیست‌محیطی ناشی از مراحل مختلف زنجیره تأمین، ساخت، بهره‌برداری و پایان عمر ساختمان است؛ بااین‌حال، یافته‌های حاصل از آن تحت تأثیر عواملی همچون مرزهای تعیین‌شده برای سیستم، کیفیت داده‌های مورد استفاده و مدل‌های ارزیابی اثرات قرار دارند. در سوی دیگر، ارزیابی‌های محلی و پایش اکولوژیک امکان شناسایی تغییرات زیستی در یک مکان مشخص را فراهم می‌کنند، اما به‌تنهایی قادر به پوشش اثرات برون‌سایتی و پیامدهای ناشی از زنجیره تأمین نیستند. بر مبنای این تحلیل، چارچوبی تحلیلی متشکل از پنج بُعد شامل پوشش اثرات، مقیاس مکانی، افق زمانی، نوع شواهد و میزان عدم‌قطعیت، و نحوه به‌کارگیری نتایج در تصمیم‌گیری‌های طراحی پیشنهاد می‌شود. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهند که ارزیابی مسئولانه معماری به تلفیق رویکرد چرخه عمر با شواهد اکولوژیک حاصل از بررسی‌های محلی و پایش‌های بلندمدت نیاز دارد. چارچوب ارائه‌شده ماهیتی مفهومی دارد و ارزیابی اعتبار آن در شرایط واقعی، مستلزم انجام پژوهش‌های تجربی در پروژه‌های آتی است.

کلمات کلیدی : ارزیابی چرخه عمر معماری تنوع زیستی بام سبز پیامدهای اکولوژیک طراحی زیست‌محور