هوش مصنوعی در سویچ پرداخت الکترونیک سیستم‌های بانکی با روش فازی ارتقایافته به کمک الگوریتم‌های بهینه‌سازی فراابتکاری

هوش مصنوعی در سویچ پرداخت الکترونیک سیستم‌های بانکی با روش فازی ارتقایافته به کمک الگوریتم‌های بهینه‌سازی فراابتکاری

صفورا باباجانی پور بروجنی1 احسان سلیمانی دهکردی2

1) دانشجوی کارشناسی ارشد، گرایش هوش مصنوعی، دانشگاه آزاد واحد بروجن
2) دانشجوی دکتری مهندسی کامپیوتر، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد میبد، ایران

کد IOI مقاله : ACCD-ACADAD
محل انتشار : دهمین کنفرانس بین المللی پژوهش های کاربردی در علوم و مهندسی(carseconf.com)
چکیده :
    صنعت بانکداری الکترونیک با حجم انبوهی از تراکنش‌ها و الزام فزاینده به پردازش بلادرنگ، نیازمند سازوکارهای تصمیم‌گیری هوشمند در مسیر هدایت تراکنش‌ها به کانال‌های پرداخت است. پژوهش حاضر به طراحی و ارزیابی یک سامانه سویچ پرداخت الکترونیک مبتنی بر استدلال فازی می‌پردازد که با بهره‌گیری از الگوریتم‌های بهینه‌سازی فراابتکاری، پارامترهای توابع عضویت و قواعد استنتاج به‌صورت خودکار تنظیم می‌شوند. در این مطالعه، یک مدل سیستم استنتاج فازی ممدانی با بیست‌وچهار قاعده و هفت متغیر ورودی شامل مبلغ تراکنش، نرخ کارمزد، زمان پاسخ کانال، نرخ خطای تاریخی، بار شبکه، اولویت مشتری و قابلیت اطمینان درگاه طراحی شد. برای بهینه‌سازی مدل، چهار الگوریتم ژنتیک، ازدحام ذرات، بهینه‌سازی نهنگ و گرگ خاکستری بر مبنای تابع هدف چندمعیاره‌ای متشکل از هزینه کل، زمان تأخیر و نرخ خطا مقایسه شدند. داده‌های آزمایشی شامل یکصد هزار تراکنش شبیه‌سازی‌شده در چهار سناریوی بار شبکه ارزیابی گردید. نتایج نشان می‌دهد نسخه فازیِ بهینه‌شده با الگوریتم بهینه‌سازی نهنگ نسبت به روش قاعده‌محور سنتی، ۱۸٫۶ درصد کاهش هزینه، ۲۳٫۴ درصد کاهش میانگین تأخیر و ۳۱٫۲ درصد کاهش نرخ خطای مسیریابی به همراه داشت. همچنین تحلیل حساسیت نشان داد مدل در برابر نوسانات بار شبکه پایداری مطلوبی دارد. یافته‌ها گواه آن است که ترکیب منطق فازی و بهینه‌سازی فراابتکاری، چارچوبی کارآمد و مقیاس‌پذیر برای تصمیم‌گیری سویچینگ پرداخت فراهم می‌آورد و مسیر کاربردهای عملیاتی در بانکداری نسل جدید را هموار می‌سازد. تحلیل آماری با سطح معناداری ۰٫۰۵ نشان داد برتری الگوریتم نهنگ تصادفی نیست و چارچوب پیشنهادی در مقایسه با روش‌های جعبه‌سیاه، مزیت تفسیرپذیری دارد.

کلمات کلیدی : سویچ پرداخت الکترونیک منطق فازی بهینه‌سازی فراابتکاری الگوریتم ژنتیک بانکداری الکترونیک