معماری هم‌زیست با اقیانوس: توسعه الگوی طراحی پایدار سازه‌های معماری زیرآبی با بهره‌گیری از ویژگی‌های طبیعی اکوسیستم دریایی در راستای طراحی پروژه مرکز پژوهش‌های دریایی و دیتاسنتر ایران

معماری هم‌زیست با اقیانوس: توسعه الگوی طراحی پایدار سازه‌های معماری زیرآبی با بهره‌گیری از ویژگی‌های طبیعی اکوسیستم دریایی در راستای طراحی پروژه مرکز پژوهش‌های دریایی و دیتاسنتر ایران

علیرضا جباری زاده‌گان1 سید محمد یاسین طبسی2 زهرا دباغچی3 پرنیان یوسفی4 مهبد فرساد5 بی تا بدر6

1) مدرس و دانشجو دکتری معماری، گروه معماری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. (نویسنده مسئول)، E-Mail:
2) دانشجو کارشناسی معماری، گروه معماری، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
3) دانشجو کارشناسی معماری، گروه معماری، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
4) دانشجو کارشناسی معماری، گروه معماری، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
5) دانشجو کارشناسی معماری، گروه معماری، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
6) دانشجو کارشناسی معماری، گروه معماری، واحد علوم تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

کد IOI مقاله : ACCD-ACZKKH
محل انتشار : دهمین کنفرانس بین المللی پژوهش های کاربردی در علوم و مهندسی(carseconf.com)
چکیده :
    سازه‌های مصنوعی دریایی می‌توانند هم‌زمان اثرات مطلوب و نامطلوب بر اکوسیستم‌های دریایی داشته باشند و شدت این اثرات به مقیاس، مکان و ویژگی‌های طراحی بستگی دارد. با وجود مطالعات درباره زیستگاه‌های مصنوعی، کنترل نیروهای هیدرودینامیکی و فناوری‌های سطحی، بیشتر پژوهش‌ها بر یک عملکرد متمرکزند و چارچوبی منسجم برای تبدیل ویژگی‌های طبیعی اکوسیستم دریایی به اصول طراحی معماری زیرآبی وجود ندارد. مسئله پژوهش، فقدان چنین چارچوبی برای طراحی پایدار سازه‌های زیرآبی است. هدف پژوهش، توسعه الگوی طراحی پایدار سازه‌های معماری زیرآبی با بهره‌گیری از ویژگی‌ها و راهبردهای طبیعی اکوسیستم دریایی و تحقق معماری هم‌زیست با اقیانوس است. پژوهش از نظر هدف کاربردی-توسعه‌ای و از نظر رویکرد کیفی است و با روش توصیفی-تحلیلی انجام می‌شود. ابتدا با مطالعه منابع کتابخانه‌ای، ویژگی‌های اکوسیستم دریایی و الزامات طراحی استخراج می‌شود. سپس عوامل مؤثر با تحلیل PESTEL بررسی و در قالب سوات سازمان‌دهی می‌شوند. در نهایت راهبردها با اصول طراحی پایدار تطبیق داده شده و مؤلفه‌ها و شاخص‌های الگو شناسایی می‌شوند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که تحقق معماری همزیست با اقیانوس نیازمند عبور از نگاه «سازه در برابر محیط» و حرکت به سمت «سازه در تعامل با محیط» است. تحلیل PESTEL نشان داد که طراحی زیرآبی تحت تأثیر هم‌زمان عوامل زیست‌محیطی، فناوری، اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و قانونی قرار دارد. در ادامه، تحلیل سوات مشخص کرد که در کنار محدودیت‌هایی مانند فشار محیطی، خوردگی، هزینه ساخت و پیچیدگی نگهداری، ظرفیت‌هایی همچون امکان بهره‌گیری از فرم‌های طبیعی، ایجاد زیستگاه مصنوعی، استفاده از فناوری‌های هوشمند و توسعه عملکردهای چندگانه وجود دارد.

کلمات کلیدی : طراحی پایدار سازه زیرآبی اکوسیستم دریایی معماری هم‌زیست با اقیانوس