الگوی کالبدی بهینه بلوک‌های شهری، زیربنای الگوهای توسعه آینده؛ بهینه‌سازی چندهدفه انرژی خورشیدی و تاب‌آوری HSE

الگوی کالبدی بهینه بلوک‌های شهری، زیربنای الگوهای توسعه آینده؛ بهینه‌سازی چندهدفه انرژی خورشیدی و تاب‌آوری HSE

فرزاد ارغوان1

1) دانشجوی دکترای تخصصی معماری، مهندسی فناوری ایمنی HSE

کد IOI مقاله : ACCD-ACZZGH
محل انتشار : دهمین کنفرانس بین المللی پژوهش های کاربردی در علوم و مهندسی(carseconf.com)
چکیده :
    بلوک شهری، سلول پایه سازمان فضایی شهر، هم‌ زمان عرصه تعامل عملکرد های انرژی، کیفیت محیطی و الزامات ایمنی است. پرسش اساسی آن است که چگونه می‌توان میان «بهره‌وری فضایی ناشی از تراکم» و «ظرفیت برداشت انرژی خورشیدی» از یک ‌سو، و «تاب ‌آوری ایمنی (HSE)» از سوی دیگر، موازنه ‌ای پایدار برقرارکرد. مرور ادبیات نشان می‌دهد رابطه میان فرم شهری و عملکرد انرژی خطی نیست؛ فشردگی کالبدی اگرچه بهره‌ وری زمین را افزایش می‌دهد، اما با تشدید سایه ‌اندازی متقابل، دسترس ‌پذیری سطوح به تابش مؤثر را کاهش می‌دهد . هم‌ زمان، رویکردهای نوین مدیریت ریسک تأکید دارند که ملاحظات ایمنی و تاب ‌آوری باید در مرحله پیش‌ طراحی و در بطن فرایند تصمیم‌گیری ادغام شوند. پژوهش حاضر با هدف تبیین الگوی بهینه ریخت ‌شناسی بلوک شهری، یک چارچوب بهینه‌ سازی چند هدفه مبتنی بر مدل‌ سازی پارامتریک ارائه می‌دهدکه در آن دو تابع هدف متعارض، « بیشینه‌ سازی پتانسیل تولید انرژی خورشیدی » و «بیشینه‌ سازی شاخص تاب‌آوری HSE»، هم‌زمان ارزیابی می‌شوند. متغیرهای ریخت‌شناختی شامل ضریب سطح زیربنا ( FAR )، ارتفاع، سطح اشغال، عقب ‌نشینی و نسبت توده به فضای باز در دامنه تراکمی 5/1 تا 4 تعریف و با الگوریتم NSGA-II تحلیل شدند. نتایج نشان داد که از یک آستانه تراکمی به بعد، افزایش سطح ساخته ‌شده ریسک‌های ایمنی و محدودیت‌های امداد رسانی را تشدید می‌کند. در سناریوی بهینه پارتو، با ضریب سطح زیربنای حدود 2/2، شاخص تاب‌آوری ایمنی 88/0 ظرفیت تولید سالانه 165 کیلووات ‌ساعت بر مترمربع و کاهش انتشار 1/57 تن دی‌اکسیدکربن در سال به ‌دست آمد. یافته ‌ها حاکی از آن است که الگوی بهینه بلوک شهری، محصول موازنه آگاهانه میان مزایا و مخاطرات است که می‌تواند زیربنای الگوهای توسعه آینده قرار گیرد.

کلمات کلیدی : ریخت‌ شناسی شهری بلوک شهری انرژی خورشیدی تاب ‌آوری hse بهینه ‌سازی چند هدفه