خصوصی‌سازی سیاست خارجی و ظهور بازاریابی اقتدارمحور؛ نقش شبکه ترامپ در تجاری‌سازی امنیت خاورمیانه

خصوصی‌سازی سیاست خارجی و ظهور بازاریابی اقتدارمحور؛ نقش شبکه ترامپ در تجاری‌سازی امنیت خاورمیانه

محمد شربی1 محمد امین نقشبند2

1) دکتری اقتصاد، دانشگاه ازاد اسلامی واحد علوم تحقیقات، تهران، ایران
2) کارشناس ارشد روابط بین الملل، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

کد IOI مقاله : ACCE-ABKEDG
محل انتشار : نهمین همایش بین المللی دانش و فناوری هزاره سوم اقتصاد ، مدیریت و حسابداری ایران(https://www.tcconf.ir/fa/)
چکیده :
    در دو دوره ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ، بخشی از کارکردهای سیاست خارجی آمریکا در خاورمیانه از مجاری نهادی متعارف خارج و به شبکه‌ای از اعضای خانواده، دوستان تجاری، فرستادگان ویژه و بنگاه‌های خصوصی واگذار شد. این فرایند فقط شخصی‌شدن دیپلماسی یا بروز تعارض منافع نیست، بلکه به شکل‌گیری الگویی از «بازاریابی اقتدارمحور» انجامیده است؛ الگویی که در آن قدرت سیاسی و امنیتی دولت برای تعریف نیاز، تولید تقاضا، محدودکردن گزینه‌های جایگزین، قیمت‌گذاری دسترسی و هدایت قراردادها به سوی بنگاه‌ها یا شبکه‌های منتخب به کار می‌رود. چارچوب نظری مقاله از پیوند اقتدار خصوصی در حکمرانی جهانی، شخصی‌شدن سیاست خارجی، دیپلماسی معامله‌ای، ادبیات بازارگردانی و بازارسازی و مطالعات اقتصاد سیاسیِ قدرت بازار ساخته شده است. روش پژوهش، مطالعه موردی تطبیقی و ردیابی فرایند است و پرونده‌های محاصره قطر، انتقال فناوری هسته‌ای به عربستان، واکنش به قتل جمال خاشقجی، مداخله ترامپ در مناقشه نفتی ۲۰۲۰، توافق‌های ابراهیم، سرمایه‌گذاری صندوق‌های ثروت ملی در Affinity Partners، سفر خلیج فارس در ۲۰۲۵، هواپیمای قطری و پیوند World Liberty Financial با سرمایه امارات را مقایسه می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد خصوصی‌سازی سیاست خارجی در شبکه ترامپ از پنج مسیر با بازاریابی اقتدارمحور پیوند خورده است: ایجاد کانال شخصی به موازات نهادهای رسمی، تبدیل تضمین امنیتی و فناوری به ابزار فروش، بازتعریف بحران به‌عنوان فرصت بازار، تبدیل دسترسی سیاسی به دارایی اقتصادی و واگذاری طراحی یا اجرای معامله به اشخاص دارای منفعت مالی مستقل. همه هم‌زمانی‌ها دلیل معامله پنهان نیستند؛ با این حال، تراکم شواهد در پرونده‌های کوشنر، ویتکاف، IP3 و پروژه‌های خلیج فارس نشان می‌دهد که مرز میان منفعت عمومی، منفعت بنگاه‌های آمریکایی و منفعت خصوصی شبکه رئیس‌جمهور به‌طور ساختاری تضعیف شده است.

کلمات کلیدی : خصوصی‌سازی سیاست خارجی بازاریابی اقتدارمحور دونالد ترامپ تجاری‌سازی امنیت بازارسازی دیپلماسی معامله‌ای