بررسی و ارزیابی راهبردهای عملیاتی دلارزدایی در اقتصاد ایران

بررسی و ارزیابی راهبردهای عملیاتی دلارزدایی در اقتصاد ایران

محمد امین نقشبند1 حسین زمانی میقان2

1) کارشناس ارشد روابط بین الملل، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
2) دکتری اقتصاد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد فیروزکوه، تهران، ایران.

کد IOI مقاله : ACCF-ABKEDH
محل انتشار : اولین کنفرانس ملی اصلاح ساختار حکمرانی و نظام سیاست گذاری اقتصادی(https://andishkademasael.ir/%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%DA%A9%D9%86%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%B5%D9%84%D8%A7%D8%AD-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%A7%D8%B1-%D8%AD%DA%A9%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%86/)
چکیده :
    سلطه دلار به‌عنوان ارز مبادلات جهانی، ایالات‌متحده آمریکا را قادر به استفاده از دلار به‌عنوان ابزاری برای اعمال فشار بر دیگر کشورها ساخته است. این مسئله به‌ویژه برای کشوری مانند ایران که سال‌های متمادی از تحریم‌های اقتصادی رنج شدید می‌برد، به‌عنوان چالش‌ جدی و قابل‌توجه مطرح است. از همین رو ایده دلار زدایی به‌عنوان یک راهکار مؤثر برای صیانت از اقتصاد ملی موردحمایت واقع‌شده است حال این مقاله به دنبال پاسخ به این پرسش است که سیاست دلار زدایی از اقتصاد ایران چگونه قابل تحقق است؟ برای بررسی پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی و گردآوری‌شده با اسناد کتابخانه‌ای کوشیده است تا با بررسی جایگاه دلار در تعاملات جهانی و فرصت‌های موجود برای ایران به راهکارهای عملیاتی دست یابد. درنهایت یافته‌ نشان می‌دهد که سیاست دلار زدایی دست‌کم از دو طریق امکان‌پذیر است: نخست اینکه با در نظر گرفتن مراودات تجاری ایران با سایر کشورها به‌صورت دوجانبه می‌توان ارزهای ملی را جایگزین دلار کرد؛ از سوی دیگر تحولات نظام اقتصاد بین‌الملل نیز نشان می‌دهد که با بروز بحران اقتصادی 2008 و بروز تنش‌های آمریکا با کشورهایی چون چین و روسیه ، بی‌اعتمادی به سیستم غربی فزایش یافته است بنابراین این کشورها نیز با ایجاد نهادها و سازوکارهای جدید به دنبال جایگزین کردن ارز جدید با دلار هستند؛ امری که به‌عنوان فرصت مناسب برای اجرای سیاست دلار زدایی از اقتصاد ایران نیز فراهم می‌سازد.بدون شک اشتراکات و دیدگاه‌های مشترک سیاسی بین ایران با این کشورها در خصوص انتقاد از غرب و همچنین علاقه‌مندی به توسعه چندجانبه گرایی در این زمینه تأثیر مثبت دارد. بااین‌حال ذکر این مطلب نیز ضروری است که علی‌رغم آغاز سیاست دلار زدایی همچنان سیاست‌های اعمال فشار و تحریم ایالات‌متحده بر سایر کشورها جهت محدود کردن معاملات غیر از ارز دلار کماکان چالش این سیاست خواهد بود.

کلمات کلیدی : اقتصاد بریکس دلار دلارزدایی