آسیب‌شناسی ضوابط طرح تفصیلی در پهنه حریم تهران: پارسل‌های دوپاره، نقاط جمعیتی منفصل و خلأ ضابطه‌گذاری

آسیب‌شناسی ضوابط طرح تفصیلی در پهنه حریم تهران: پارسل‌های دوپاره، نقاط جمعیتی منفصل و خلأ ضابطه‌گذاری

مجتبی قالبی1 حمیدرضا صارمی2

1) کارشناس ارشد برنامه‌ریزی شهری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2) دانشیار گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

کد IOI مقاله : ACDK-ACAZZG
محل انتشار : چهارمین کنفرانس مهندسی عمران، معماری و شهرسازی(4cau.ir)
چکیده :
    چکیده فارسی : لبه‌ی شهر جایی است که طرح تفصیلی تهران کمتر به آن نگاه کرده است. این مقاله بر پایه‌ی مطالعه‌ی حریم در پروژه‌ی «بازنگری و آسیب‌شناسی طرح جامع و تفصیلی تهران» (دانشگاه تربیت مدرس برای شهرداری تهران، ۱۳۹۸) نوشته شده و آن را با اسناد و گزارش‌های تا مهر ۱۴۰۵ به‌روز می‌کند. پرسش این است که ضوابط طرح تفصیلی در پهنه‌ی مرزی محدوده و حریم با چه آسیب‌هایی روبه‌رو است و طرح ساختاری حریم تا چه اندازه می‌تواند آن‌ها را برطرف کند. روش پژوهش توصیفی ـ تحلیلی است و بر بررسی اسناد فرادست، تحلیل نقشه‌های محدوده و حریم و مطالعه‌ی دو سکونتگاه نمونه (شهرک دانش و مسعودیه) تکیه دارد. یافته‌ها چهار گروه آسیب را نشان می‌دهد: خط محدوده‌ای که از روی ۱۴۴ قطعه می‌گذرد و در حدود ۶۳ کیلومتر بر زمین آدرس‌ناپذیر است؛ ۱۰۶ هکتار تداخل با محدوده‌ی شهری همجوار؛ ۱۱۹ هکتار باغ داخل محدوده که ممکن است به حریم منتقل شود؛ و سکونتگاه‌ها و نواحی خدماتی منفصل که ضابطه‌ی کامل ندارند. استدلال مقاله این است که پهنه‌بندی در طرح ساختاری می‌تواند دو گروه آخر را پوشش دهد، اما گروه نخست به تدقیق ثبتی ـ حقوقی خط محدوده نیاز دارد که با پهنه‌بندی حل نمی‌شود. مقاله با پنج پیشنهاد برای بازنگری طرح تفصیلی پایان می‌یابد.

کلمات کلیدی : حریم شهر طرح تفصیلی خط محدوده پارسل سکونتگاه‌های منفصل طرح ساختاری حریم تهران