تبارشناسی معماری مسکونی کوچک مقیاس

تبارشناسی معماری مسکونی کوچک مقیاس

امیررضا مرادی1 سیامک پناهی2 مه تیام شهبازی3

1) دانشجو کارشناسی ارشد گروه معماری؛ واحد علوم و تحقیقات؛ دانشگاه آزاد اسلامی؛ تهران؛ ایران
2) گروه معماری، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی،کرج، ایران
3) استادیارگروه معماری، واحد علوم و تحقیقات ، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران رئیس مرکز تحقیقات معماری و شهرسازی ، واحد علوم و تحقیقات ، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

کد IOI مقاله : ACDK-ACZCAF
محل انتشار : چهارمین کنفرانس مهندسی عمران، معماری و شهرسازی(4cau.ir)
چکیده :
    بیان مسئله: در دهه‌های اخیر، افزایش جمعیت شهری، گرانی مسکن و بحران‌های اقتصادی جهانی، نیاز به الگوهای جدید سکونتی را افزایش داده است. در این میان، مسکن خرد (میکرو) به‌عنوان راهکاری اقتصادی و کارآمد برای پاسخ به نیاز خانوارهای کم‌جمعیت و غیرمتعارف مطرح شده است. هدف پژوهش: این مقاله با هدف تبارشناسی معماری مسکونی کوچک‌مقیاس با رویکرد اقتصاد فوردیسم، به بررسی ویژگی‌های میکروآپارتمان‌ها و تحلیل نمونه‌های شاخص معماری می‌پردازد تا نقش اصول فوردیستی در شکل‌گیری این الگوهای سکونتی را تبیین کند. روش تحقیق: پژوهش حاضر با روش تحلیلی–توصیفی و با تکیه بر روش استقرایی (نمونه موردی) انجام شده است. همچنین داده‌های پژوهش از طریق مطالعات اسنادی و پرسشنامه میان جامعه هدف شامل خانوارهای کم‌جمعیت گردآوری شده است. یافته‌ها: نتایج نشان می‌دهد که اصول فوردیسم، شامل تولید انبوه، استانداردسازی و کاهش هزینه‌ها، تأثیر مستقیمی بر شکل‌گیری معماری مسکن خرد داشته است. پروژه Building Bridges با سازمان‌دهی فضایی فشرده و تعاملات اجتماعی، پروژه مسکن بلیچر با استفاده از سیستم‌های مدولار پیش‌ساخته، و پروژه «کاویان» در تهران با تأکید بر تعادل میان کیفیت زندگی و محدودیت اقتصادی، نمونه‌هایی از این رویکرد محسوب می‌شوند. همچنین پروژه مفهومی «نجات سرباز رایان» نشان می‌دهد که معماری میکرو می‌تواند علاوه بر پاسخ عملکردی، بستری برای بیان مفاهیم فرهنگی و تجربه‌محور باشد. نتیجه‌گیری: معماری مسکونی کوچک‌مقیاس، در چارچوب اقتصاد فوردیسم، به‌عنوان راهکاری انعطاف‌پذیر و مقرون‌به‌صرفه برای بحران مسکن شهری قابل‌تحلیل است و می‌تواند ضمن کاهش هزینه‌ها، کیفیت تعاملات اجتماعی و تجربه زیستی کاربران را نیز ارتقا دهد.

کلمات کلیدی : اقتصاد فوردیسم مسکن مقرون به صرفه مسکن خرد بحران مسکن