فرش افشار تکاب به عنوان میراث فرهنگی ناملموس و عامل تقویت هویت محلی

آناهیتا مقبلی¹ سمانه دهقان _ پژوهش هنر پیام نور تهران شرق ، تهران _ ایراان²

1) دانشیار گروه علمی هنر ، دانشگاه پیام نور ، تهران _ ایران
2) پژوهش هنر پیام نور تهران شرق ، تهران _ ایراان

کد IOI مقاله : ACDK-ACZDBF
محل انتشار : چهارمین کنفرانس مهندسی عمران، معماری و شهرسازی(4cau.ir)
چکیده :
    فرش افشار تکاب یکی از مهمترین جلوه های هنر سنتی و صنایع دستی ایران است که افزون بر کارکرد اقتصادی و هنری، حامل ارزش ها، باورها و عناصر هویتی جامعه محلی به شمار می آید. در دهه های اخیر، گسترش فرایندهای نوسازی، تغییر سبک زندگی و کاهش توجه به سنت های بومی، حفظ و تداوم بسیاری از میراث های فرهنگی را با چالش مواجه کرده است. از اینرو، بررسی نقش فرش افشار تکاب به عنوان میراث فرهنگی ناملموس در حفظ و تقویت هویت محلی از اهمیت ویژه ای برخوردار است. هدف این پژوهش، تبیین جایگاه فرش افشار تکاب در بازنمایی ارزش های فرهنگی و تحلیل نقش آن در تقویت هویت محلی جامعه تکاب است. پژوهش حاضر با روش توصیفی - تحلیلی و بر پایه مطالعات کتابخانه ای انجام شده است. مسئله اصلی پژوهش آن است که فرش افشار تکاب چگونه به عنوان یک میراث فرهنگی ناملموس در حفظ و تقویت هویت محلی نقش آفرینی می کند. در این راستا، مؤلفه هایی همچون انتقال فرهنگ میان نسلی، حفظ حافظه جمعی، تقویت احساس تعلق به مکان و بازنمایی ویژگی های فرهنگی جامعه محلی مورد بررسی قرار گرفته اند. حال این سوال پیش می آید که فرش افشار تکاب به عنوان میراث فرهنگی ناملموس چه نقشی در تقویت هویت محلی جامعه تکاب ایفا می کند؟ یافته های پژوهش نشان می دهد که فرش افشار تکاب فراتر از یک کالای هنری، به مثابه رسانه ای فرهنگی عمل کرده و از طریق انتقال دانش بومی، بازتاب ارزشها و نمادهای فرهنگی و تقویت پیوندهای اجتماعی، نقش مؤثری در حفظ و بازتولید هویت محلی ایفا می کند. بنابراین، حمایت از این هنر سنتی می تواند در پاسداری از میراث فرهنگی و تقویت هویت فرهنگی جامعه محلی مؤثر باشد .

کلمات کلیدی : فرش افشار تکاب میراث فرهنگی ناملموس هویت محلی فرهنگ بومی صنایع دستی