شناسایی و رتبه‌بندی عوامل مؤثر بر وقوع تصادفات شهری با استفاده از مدل تصمیم‌گیری چندمعیاره تاپسیس(مطالعه موردی: شهر رشت)

شناسایی و رتبه‌بندی عوامل مؤثر بر وقوع تصادفات شهری با استفاده از مدل تصمیم‌گیری چندمعیاره تاپسیس(مطالعه موردی: شهر رشت)

علی خرم سلیماندارابی1 امیر مهرزاد2

1) کارشناس ارشد عمران گرایش راه و ترابری -
2) کارشناس ارشد عمران گرایش برنامه ریزی حمل و نقل -

کد IOI مقاله : ACDK-ACZGDH
محل انتشار : چهارمین کنفرانس مهندسی عمران، معماری و شهرسازی(4cau.ir)
چکیده :
    هر مقاله تصادفات ترافیکی شهری یکی از مهم‌ترین چالش‌های حوزه حمل‌ونقل و ایمنی ترافیک محسوب می‌شوند که سالانه خسارات اقتصادی، اجتماعی و انسانی قابل‌توجهی را به جوامع تحمیل می‌کنند. شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر وقوع تصادفات، نقش مهمی در برنامه‌ریزی و اجرای اقدامات پیشگیرانه جهت ارتقای ایمنی معابر شهری دارد. هدف این پژوهش، شناسایی و رتبه‌بندی عوامل مؤثر بر وقوع تصادفات شهری در شهر رشت با استفاده از مدل تصمیم‌گیری چندمعیاره تاپسیس است. داده‌های مورد استفاده شامل اطلاعات 3932 فقره تصادف ثبت‌شده در شش‌ماهه نخست سال 1404 در محدوده شهری رشت بوده که از پایگاه اطلاعات تصادفات پلیس راهور استخراج شده است. در این پژوهش، علل تامه تصادفات به‌عنوان گزینه‌های تصمیم‌گیری انتخاب شده و شاخص‌هایی نظیر فراوانی وقوع، شدت تصادف، سهم تصادفات جرحی و فوتی، شرایط روشنایی، شرایط جوی و ویژگی‌های کاربران راه به‌عنوان معیارهای ارزیابی در نظر گرفته شدند. پس از تشکیل ماتریس تصمیم و تعیین وزن شاخص‌ها،این مدل برای رتبه‌بندی عوامل مؤثر بر وقوع تصادفات به کار گرفته شد. نتایج نشان داد که برخی از علل رفتاری رانندگان از جمله عدم توجه به جلو، عدم رعایت حق تقدم و تغییر مسیر ناگهانی بیشترین تأثیر را در وقوع تصادفات شهری داشته و در رتبه‌های نخست قرار گرفته‌اند. یافته‌های پژوهش بیانگر آن است که بخش عمده‌ای از تصادفات شهری ریشه در خطاهای انسانی و رفتارهای پرخطر رانندگان دارد. بر این اساس، تمرکز بر آموزش کاربران راه، افزایش نظارت‌های ترافیکی، بهره‌گیری از سامانه‌های هوشمند کنترل تخلفات و اصلاح نقاط مستعد حادثه می‌تواند نقش مؤثری در کاهش تعداد و شدت تصادفات شهری ایفا کند.

کلمات کلیدی : تصادفات شهری ایمنی ترافیک عوامل مؤثر بر تصادف تصمیم‌گیری چندمعیاره شهر رشت