چارچوب ایجاد درآمد پایدار برای شهرداریها با تأکید بر تجارب ایران و کشورهای منتخب
چارچوب ایجاد درآمد پایدار برای شهرداریها با تأکید بر تجارب ایران و کشورهای منتخب
میثم کارخانه1 حسام الدین سلامی2
1) کارشناس ارشد مهندسی عمران -مدیریت ساخت
2) کارشناس ارشد مهندسی عمران -مدیریت ساخت
کد IOI مقاله
:
ACEE-ACAHBB
محل انتشار :
پنجمین کنفرانس بین المللی پژوهش در حسابداری، مدیریت، اقتصاد و علوم انسانی(meaconf.com)
چکیده :
تأمین منابع مالی پایدار یکی از مهمترین الزامات تحقق مدیریت شهری کارآمد و استمرار ارائه خدمات عمومی است. شهرداریها برای انجام وظایفی همچون حملونقل، نگهداری معابر، مدیریت پسماند، توسعه فضای سبز، خدمات ایمنی و اجرای طرحهای عمرانی، نیازمند منابع درآمدی مستمر و قابل پیشبینی هستند. در ایران، وابستگی بخشی از منابع شهرداریها به درآمدهای ناشی از ساختوساز، تغییرات کاربری، فروش داراییها و سایر منابع ناپایدار، آسیبپذیری مالی مدیریت شهری را افزایش داده است. قانون درآمد پایدار و هزینه شهرداریها و دهیاریها مصوب ۱۴۰۱ تلاش کرده است چارچوب قانونی استفاده از عوارض محلی، بهای خدمات و ابزارهای تأمین منابع مالی و طرحهای سرمایهگذاری و مشارکتی را تقویت کند.
هدف پژوهش حاضر، ارائه چارچوبی کاربردی برای توسعه درآمدهای پایدار شهرداریها با استفاده از تجارب منتخب داخلی و بینالمللی است. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی ـ تحلیلی و تطبیقی است. در این راستا، قوانین و مقررات مرتبط در ایران، ادبیات مالیه شهری و تجارب شهرداریهای منتخب ایران و کشورهای دارای نظام مدیریت شهری قابل مقایسه، بررسی شده است. در سطح بینالمللی، منابع بانک جهانی بر اهمیت درآمدهای اختصاصی، مالیات و عوارض مرتبط با املاک، تأمین مالی مبتنی بر زمین، جذب سرمایه خصوصی و ارتقای اعتبار مالی شهرداریها تأکید دارند.
نتایج تحلیل نشان میدهد که پایداری مالی شهرداریها نه از طریق افزایش یک منبع درآمدی خاص، بلکه از طریق ایجاد سبد متنوعی از درآمدهای تکرارشونده، درآمدهای مبتنی بر دارایی و زمین، بهای خدمات، مشارکت بخش خصوصی و نظام کارآمد وصول حاصل میشود. بر این اساس، چارچوب پیشنهادی پژوهش شامل هشت محور است: اصلاح عوارض و منابع محلی، توسعه بهای خدمات، مدیریت مولد داراییهای شهری، تأمین مالی مبتنی بر ارزش زمین، مشارکت عمومی ـ خصوصی، اقتصاد پسماند و انرژی، اقتصاد دیجیتال و دادههای شهری، و اصلاح نظام اطلاعات و وصول درآمد. همچنین، بررسی تجربه مشهد در هدفگذاری افزایش سهم درآمدهای پایدار و تجربه اصفهان در توسعه پروژههای مشارکتی، ظرفیت استفاده از برنامهریزی میانمدت و سرمایهگذاری شهری را در ایران نشان میدهد.
کلمات کلیدی : درآمد پایدار شهرداری اقتصاد شهری مالیه شهری درآمد محلی مالیات املاک ارزش زمین مشارکت عمومی ـ خصوصی مدیریت دارایی شهری