قابلیت اتکای سیگنال‌های مایسلیومی در معماری واکنش‌گرا: چارچوبی برای پیوند حسگری زیستی و تصمیم معماری

قابلیت اتکای سیگنال‌های مایسلیومی در معماری واکنش‌گرا: چارچوبی برای پیوند حسگری زیستی و تصمیم معماری

فاطمه علی زاده1 محمدرضا حیدری2 طاهره علی زاده3

1) گروه معماری، دانشگاه تهران
2) گروه معماری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد قزوین
3) گروه علوم پایه، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی

کد IOI مقاله : ACEF-ACACBZ
محل انتشار : ششمین کنگره بین المللی مهندسی، تکتولوژی و علوم کاربردی(etas2027.com)
چکیده :
    توسعه مواد زنده مهندسی‌شده و سامانه‌های معماری واکنش‌گرا، امکان بهره‌گیری از فرایندهای زیستی را برای پایش وضعیت محیط و پشتیبانی از تصمیم‌گیری در محیط ساخته‌شده مطرح کرده است. در این میان، شبکه مایسلیومی قارچ‌ها به‌دلیل ساختار شبکه‌ای، رشد پیوسته، ارتباط با بستر و برخورداری از فعالیت الکتریکی، به‌عنوان یکی از گزینه‌های بالقوه برای توسعه سامانه‌های حسگری زیستی مورد توجه قرار گرفته است. بااین‌حال، مشاهده یا ثبت سیگنال الکتریکی در مایسلیوم، به‌تنهایی اثبات نمی‌کند که این سیگنال قادر است یک محرک محیطی مشخص را با دقت و تکرارپذیری کافی شناسایی کند یا ورودی قابل‌اعتمادی برای تصمیم‌گیری معماری فراهم آورد. مسئله اصلی، بنابراین، صرف امکان اندازه‌گیری فعالیت الکتریکی نیست، بلکه تعیین شرایطی است که تحت آن می‌توان از سیگنال ثبت‌شده، تفسیری معتبر استخراج کرد و آن تفسیر را به واکنشی متناسب در محیط ساخته‌شده پیوند داد. پژوهش حاضر با بهره‌گیری از روش کیفی و مرور انتقادی-تحلیلی هدفمند منابع علمی در حوزه سیگنال‌دهی الکتریکی قارچ‌ها، مواد زنده مهندسی‌شده و سامانه‌های واکنش‌گرا، شکاف میان اندازه‌گیری زیستی و تصمیم معماری را بررسی می‌کند. شواهد مطالعات موجود نشان می‌دهند که فعالیت الکتریکی مایسلیوم، از جمله فعالیت‌های مرتبط با رشد و برخی پاسخ‌ها به محرک‌های بیرونی، قابل ثبت و تحلیل است؛ بااین‌حال، اختصاص‌پذیری پاسخ، تفکیک اثر محرک از تغییرات زیستی زمینه‌ای، تکرارپذیری اندازه‌گیری، پایداری بلندمدت و قابلیت تعمیم نتایج همچنان با محدودیت‌ها و پرسش‌های پژوهشی همراه‌اند. بر این اساس، چارچوبی مفهومی با پنج بُعد اعتبار اندازه‌گیری، تفسیرپذیری سیگنال، پایداری زمانی، مدیریت عدم‌قطعیت و تناسب واکنش معماری پیشنهاد می‌شود. استدلال اصلی پژوهش آن است که قابلیت اتکای سیگنال‌های مایسلیومی نه ویژگی ذاتی و ازپیش‌تضمین‌شده ماده زنده، بلکه حاصل کیفیت زنجیره‌ای از اندازه‌گیری، تفسیر، تصمیم‌گیری و ارزیابی پیامدهای واکنش است. چارچوب پیشنهادی ماهیتی نظری دارد و اعتبار آن باید در مطالعات آزمایشگاهی و نمونه‌های کاربردی معماری آینده ارزیابی شود.

کلمات کلیدی : مایسلیوم سیگنال الکتریکی قارچ مواد زنده مهندسی‌شده معماری واکنش‌گرا حسگری زیستی قابلیت اتکا