ژئوپلیتیک ترانزیت و اقتصاد سیاسی توسعه کریدورهای ریلی ایران

ژئوپلیتیک ترانزیت و اقتصاد سیاسی توسعه کریدورهای ریلی ایران

روح الله ارجمند نیا1 حجت پورزکیخانی2

1) کارشناس ارشد نرم افزار کامپیوتر ، گروه مهندسی کامپیوتر ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد آباده ،ایران
2) کارشناس ارشد مدیریت بازرگانی گرایش بین الملل ، گروه مدیریت ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد آباده ،ایران

کد IOI مقاله : ACEF-ACAZDD
محل انتشار : ششمین کنگره بین المللی مهندسی، تکتولوژی و علوم کاربردی(etas2027.com)
چکیده :
    این مقاله ضرورت و امکان توسعه کریدورهای ریلی ایران را در پیوند با راه‌آهن ابریشم نوین، تجارت چین و اروپا، بنادر جنوبی ایران و مسیرهای آسیای میانه بررسی می‌کند. روش کار، مطالعه تطبیقی اسناد قانونی ایران و گزارش‌های بین‌المللی درباره کریدور میانی ودقتدر نظام حمل‌ونقل اوکراین است. محور تحلیل آن است که موقعیت جغرافیایی به‌تنهایی درآمد ترانزیتی ایجاد نمی‌کند؛ ظرفیت خط، قابلیت اطمینان، زمان مرزی، ناوگان، تعرفه رقابتی، دسترسی منصفانه به شبکه و قراردادهای بانکی‌پذیر و سیاست دولتها تعیین می‌کنند که بار از کدام مسیر عبور کند. مقاله مسیرهای شمالی، میانی و گزینه عبوری از ایران را از شانگهای تا هامبورگ از حیث توالی کشورها و ویژگی فنی مقایسه می‌کند، اما به‌دلیل تفاوت نقطه مبدأ و مقصد ریلی، مسیرهای منتخب، مرزهای عبوری و روش محاسبه، از ارائه یک رقم «دقیق و قطعی» برای کل فاصله خودداری می‌کند. همچنین برآوردهای هزینه و زمان حمل در مطالب پیشین را بدون تعرفه‌نامه و داده عملیاتی قابل مقایسه، آمار قطعی نمی‌داند. گزارش بانک جهانی درباره کریدور میانی، اهمیت رفع گلوگاه‌های بندری و ریلی، یکپارچه‌سازی خدمات و دیجیتالی‌کردن فرایندها را نشان می‌دهد؛ مطالعه اوکراین نیز ضرورت جایگزین‌های عملیاتی و پیوند میان ریل، بندر و مرز را برجسته می‌کند. در بخش حقوقی، قانون دسترسی آزاد به شبکه ریلی، قانون برنامه هفتم و ماده ۱۲ قانون رفع موانع تولید، مبانی مشارکت بخش خصوصی و تأمین مالی مبتنی بر نتیجه را فراهم می‌کنند. مقاله پیشنهاد می‌کند سرمایه‌گذاری داخلی وخارجی به بسته‌های مرحله‌بندی‌شده در گلوگاه‌ها، ناوگان کشش، پایانه‌ها و خطوط اتصال بندری تخصیص یابد؛ تعرفه دسترسی و تخصیص ظرفیت شفاف شود؛ پرداخت صرفه‌جویی انرژی با اندازه‌گیری و تضمین قراردادی پیوند بخورد؛ و ارزیابی اجتماعی و مالی پیش از ساخت انجام گیرد. نتیجه اصلی آن است که منافع ایران بالقوه و مشروط‌ اند و تحقق آن‌ها مستلزم اصلاح حکمرانی، داده معتبر و انتخاب پروژه بر پایه تقاضای واقعی است.

کلمات کلیدی : راه‌آهن ایران کریدور ترانزیتی راه‌آهن ابریشم سرمایه‌گذاری خارجی ترانس‌خزر تاب‌آوری زیرساخت