تجربه انسانی در فضاهای شهری ترکیبی: مرور نظام‌مند واقعیت توسعه‌یافته و دوقلوهای دیجیتال

تجربه انسانی در فضاهای شهری ترکیبی: مرور نظام‌مند واقعیت توسعه‌یافته و دوقلوهای دیجیتال

ماهنوش نوذری1

1) دانش‌آموخته کارشناسی شهرسازی، دانشگاه واحد علوم تحقیقات، دانشکده معماری و شهرسازی و مدیر طراحی و تجربه شهری در مرکز تکنولوژی‌های شهری

کد IOI مقاله : ACEF-ACZHCF
محل انتشار : ششمین کنگره بین المللی مهندسی، تکتولوژی و علوم کاربردی(etas2027.com)
چکیده :
    تحول شهرهای هوشمند از رویکردهای فناوری‌محور به سمت الگوهای انسان‌محور، ضرورت توجه به کیفیت تجربه انسان در محیط‌های شهری را افزایش داده است. در این میان، گسترش واقعیت توسعه‌یافته و دوقلوهای دیجیتال شهری امکان ایجاد ارتباط تعاملی میان محیط فیزیکی، لایه‌های دیجیتال و کاربران را فراهم کرده و زمینه شکل‌گیری فضاهای شهری ترکیبی را ایجاد کرده است. با وجود افزایش مطالعات در زمینه کاربرد این فناوری‌ها در برنامه‌ریزی، طراحی، مشارکت و ادراک محیط شهری، ادبیات موجود عمدتاً در قالب حوزه‌های فناورانه و کاربردی مجزا توسعه یافته و رابطه میان قابلیت‌های فناوری، تعامل انسان–فناوری، تجربه انسانی و سازوکارهای بازخورد هنوز به‌صورت یکپارچه تبیین نشده است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و سنتز این روابط، از مرور نظام‌مند ادبیات، تحلیل مضمونی و سنتز مفهومی بهره می‌گیرد. مطالعات مرتبط با تجربه شهری، فضاهای شهری ترکیبی، واقعیت توسعه‌یافته، دوقلوهای دیجیتال شهری و تعامل انسان–فناوری در پایگاه‌های علمی معتبر مورد بررسی قرار گرفته و مؤلفه‌ها و مضامین مرتبط با تجربه انسانی استخراج و سازمان‌دهی شدند. بر اساس سنتز مفهومی یافته‌ها، چارچوبی انسان‌محور پیشنهاد شد که رابطه میان زمینه شهری و انسانی، قابلیت‌های فناوری، تعامل انسان–فناوری، تجربه انسانی، پیامدهای تجربه و بازخورد و سازگاری را تبیین می‌کند. در این چارچوب، واقعیت توسعه‌یافته و دوقلوهای دیجیتال شهری به‌عنوان هدف نهایی طراحی در نظر گرفته نمی‌شوند، بلکه به‌عنوان توانمندسازهایی برای ایجاد تعامل معنادار میان انسان، مکان و محیط دیجیتال عمل می‌کنند. چارچوب پیشنهادی می‌تواند مبنایی مفهومی برای توسعه رویکردهای تجربه‌محور در طراحی و برنامه‌ریزی فضاهای شهری ترکیبی و همچنین مطالعات تجربی آینده درباره ارزیابی تجربه کاربران فراهم کند.

کلمات کلیدی : تجربه شهری فضاهای شهری ترکیبی واقعیت توسعه‌یافته دوقلوی دیجیتال شهری تعامل انسان فناوری طراحی انسان‌محور