تحلیل هیدرولیکی و راهکارهای کنترل رسوب در مخازن سدهای بتنی

تحلیل هیدرولیکی و راهکارهای کنترل رسوب در مخازن سدهای بتنی

امیر مشهدی خلردی1

1) نویسنده مسئول

کد IOI مقاله : ACFA-ACZBEE
محل انتشار : شانزدهمین کنفرانس بین‌المللی ایده های راهبردی در معماری ، عمران و شهرسازی ایران(ideaconf.ir/16th)
چکیده :
    هدف این پژوهش ، تحلیل هیدرولیکی و راهکارهای کنترل رسوب در مخازن سدهای بتنی می باشد . این پژوهش با توجه به نوع هدف کاربردی و با توجه به نحوه گردآوری اطلاعات و داده ها ، توصیفی _ تحلیلی بوده و روش تجزیه و تحلیل و بررسی اطلاعات نیز به صورت توصیفی _ تحلیلی خواهد بود . رسوب گذاری در مخازن سدهای بتنی یکی از مهم‌ترین چالش های اساسی کاهش ظرفیت ذخیره آب ، تغییر الگوی هیدرولیکی جریان ، افت عملکرد بهره‌برداری از سازه‌های آبی و کاهش عمر مفید سدها می باشد .‌ راهکارهای مؤثر برای مهار و مدیریت رسوب در مخازن سدهای بتنی شامل تخلیه هیدرولیکی رسوبات ، شست و شوی مخزن ، تخلیه رسوبات از زیر دریچه های تحتانی ، انحراف جریان های رسوب دار ، لایروبی مکانیکی و اجرای اقدامات آبخیزداری در بالادست سد جهت کاهش نرخ رسوب گذاری بوده و انتخاب هر یک از این روش‌ها با توجه به شرایط هیدرولیکی ، اقتصادی ، فنی و زیست محیطی هر سد انتخاب می شود . در این پژوهش ، مکانیزم های انتقال رسوب شامل بار بستر ، بار معلق و فرآیندهای ته نشینی تحت شرایط تغییر رژیم جریان در مخزن سد مورد تحلیل قرار گرفته و پارامترهای هیدرولیکی نظیر عدد فرود ( Fr ) ، سرعت متوسط جریان ( V ) ، دبی جریان سیال ( Q ) ، تنش برشی بستر ، عمق جریان ( y ) ، زبری بستر ( ks ) و همچنین خصوصیات رسوبات ( دانه بندی ، وزن مخصوص و چسبندگی ) بر الگوی توزیع رسوب بررسی شده است . نتایج پژوهش نشان داد که در حالت کلی ، رسوب در مخازن سد نامطلوب بوده و در طول زمان ظرفیت مفید مخزن را کاهش داده ولی مقداری رسوب گذاری طبیعی و اجتناب ناپذیر است و مخازن سدها معمولاً با درنظر گرفتن رسوب طراحی می شوند .

کلمات کلیدی : انتقال رسوب هیدرولیک جریان رسوب گذاری مخازن سدهای بتنی