بازآفرینی از طریق بازپیوند: طرح حفاظت و ساماندهی محله تاریخی علاف‌خانه کرمانشاه

بازآفرینی از طریق بازپیوند: طرح حفاظت و ساماندهی محله تاریخی علاف‌خانه کرمانشاه

فائزه رنجبر1 دکتر شهریار ناسخیان2

1) دانشجوی‌ کارشناسی ارشد مرمت و احیای ابنیه و بافت‌های تاریخی، گرایش حفاظت و مرمت میراث شهری، دانشگاه هنر اصفهان
2) استادیار گروه آموزشی مرمت و احیاء بناها و بافت‌ها‌ی تاریخی دانشکده حفاظت و مرمت دانشگاه هنر اصفهان

کد IOI مقاله : ACFE-ACACBB
محل انتشار : هشتمین کنفرانس بین المللی و نهمین کنفرانس ملی عمران، معماری، هنر و طراحی شهری(9iccacs.ir)
چکیده :
    محله علاف‌خانه بخشی از هسته تاریخی کرمانشاه و همجوار بازار سنتی شهر است که در محدوده میان خیابان‌های جوانشیر، مدرس و ۴۰ متری سیروس قرار دارد. مداخلات شهرسازی دوره پهلوی اول، به‌ویژه احداث خیابان مدرس در سال ۱۳۱۲، پیوستگی ساختار ارگانیک محله را مختل کرد و همراه با جدایی عملکردی از بازار توپخانه، زمینه افول نقش اقتصادی و فرسودگی کالبدی و اجتماعی را فراهم آورد. هدف این پژوهش، تبدیل شناخت تاریخی و آسیب‌شناسی محله به چارچوبی منسجم برای حفاظت و ساماندهی است. پژوهش از نظر هدف توسعه‌ای ـ کاربردی و از نظر رویکرد کیفی و توصیفی ـ تحلیلی است. داده‌ها از مطالعات اسنادی و کتابخانه‌ای، بررسی نقشه‌ها، مشاهده و برداشت میدانی، عکسبرداری و ثبت وضعیت کالبدی گردآوری شده‌اند. تحلیل با ماتریس آسیب‌شناسی شش‌بعدی، نگاشت ابعاد آسیب به چهار بعد کیفیت محیط و ماتریس SWOT انجام شده است. نتایج، کانسپت «بازآفرینی از طریق بازپیوند» را در سه محور کالبدی، عملکردی ـ اقتصادی و اجتماعی صورت‌بندی می‌کند. این کانسپت در هفت اولویت مداخله و شش برنامه توانمندسازی محلی تبیین شده و در نقشه‌های کاربری و سلسله‌مراتب مسیر، و مستندات تصویری طراحی بازتاب یافته است. یافته‌ها بر ضرورت پیوند حفاظت ابنیه و گذرها با احیای مشاغل سنتی، استفاده مجدد سازگار از حجره‌ها، تثبیت سکونت بومی و تقویت مشارکت محلی تأکید دارند.

کلمات کلیدی : محله علاف‌خانه حفاظت یکپارچه بازآفرینی فرهنگ‌مبنا کیفیت محیط ساماندهی بافت تاریخی توانمندسازی محلی