نقش رنگ در بازآفرینی بافت فرسوده با تأکید بر سلامت روان ساکنین: مطالعه موردی بلوک گلشن شیراز

نقش رنگ در بازآفرینی بافت فرسوده با تأکید بر سلامت روان ساکنین: مطالعه موردی بلوک گلشن شیراز

مریم حشمت پسند1

1) دانشجوی کارشناسی ارشد شهرسازی،گرایش طراحی شهری،دانشگاه پیام نور واحد تهران

کد IOI مقاله : ACFE-ACACCE
محل انتشار : هشتمین کنفرانس بین المللی و نهمین کنفرانس ملی عمران، معماری، هنر و طراحی شهری(9iccacs.ir)
چکیده :
    با توجه به مسائل ناشی از شهرنشینی، توجه به سلامت روان و ارتقای آن در بافت‌های فرسوده شهری از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. نورپردازی، پوشش گیاهی، تنوع کاربری و کیفیت بصری محیط، از عواملی هستند که می‌توانند حس تعلق، سرزندگی و سلامت روان ساکنین را ارتقا دهند. یکی از عوامل کم‌توجه‌شده در این زمینه، نقش رنگ و ابعاد روان‌شناختی آن در فضای شهری است. پژوهش حاضر با هدف ارتقای سلامت روان ساکنین یک بلوک فرسوده با تأکید بر نقش رنگ، محله گلشن (کشن) واقع در منطقه ۴ شهرداری شیراز را به‌عنوان محدوده مطالعاتی انتخاب کرده است. روش تحقیق از جهت هدف کاربردی و از جهت روش، توصیفی–تحلیلی با رویکرد کیفی–تفسیری است. داده‌ها از طریق مطالعات کتابخانه‌ای و برداشت‌های میدانی گردآوری شده و با تکنیک SWOT و تحلیل بصری نماها تجزیه‌وتحلیل شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد پالت رنگی بلوک مورد مطالعه متشکل از نماهای سیمانی یکنواخت و فرسوده است و این یکنواختی، در هم‌افزایی با ضعف نورپردازی، کمبود فضای سبز و حضور خودروهای سنگین در اطراف میدان کشن، به کاهش سرزندگی بصری، تضعیف حس تعلق و افزایش فشار روانی ساکنین منجر شده است. بر این اساس، چهار سطح مداخله رنگی پیشنهاد می‌شود: رنگ به‌عنوان سازمان‌دهنده کالبدی، محرک تعامل اجتماعی، ابزار روان‌شناختی و لایه مکمل منظر طبیعی. نتیجه آنکه رنگ می‌تواند از یک مقوله صرفاً زیبایی‌شناختی به ابزاری برنامه‌ریزی‌محور برای ارتقای سلامت روان در بافت‌های فرسوده ارتقا یابد.

کلمات کلیدی : بافت فرسوده سلامت روان رنگ بازآفرینی شهری محله گلشن شیراز