نقش و تاثیر مولفه های طراحی معماری بر استراحتگاه بین راهی ارتقای آسایش و رضایت مندی کاربران

نقش و تاثیر مولفه های طراحی معماری بر استراحتگاه بین راهی ارتقای آسایش و رضایت مندی کاربران

شقایق کریم پور1 محمد بهزاد پور2

1) دانشجوی کارشناسی ارشد واحد البرز موسسه آموزش عالی رسام
2) گروه معماری واحد هشتگرد دانشگاه آزاد اسلامی هشتگرد

کد IOI مقاله : ACFE-ACAGKE
محل انتشار : هشتمین کنفرانس بین المللی و نهمین کنفرانس ملی عمران، معماری، هنر و طراحی شهری(9iccacs.ir)
چکیده :
    چكيده استراحتگاه‌های بین‌راهی به‌عنوان بخشی از زیرساخت‌های خدماتی و گردشگری شبکه‌های جاده‌ای، نقش مهمی در تأمین نیازهای مسافران، کاهش خستگی و ایجاد شرایط مناسب برای توقف و بازیابی توان جسمی و روانی کاربران دارند. با این حال، کیفیت این فضاها تنها به تأمین خدمات ضروری محدود نمی‌شود و نحوه سازماندهی فضایی، کیفیت محیطی، ایمنی، خوانایی، دسترسی، کیفیت منظر و ویژگی‌های حسی–ادراکی نیز می‌تواند بر تجربه و رضایتمندی کاربران اثرگذار باشد. بر همین اساس، پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش و تأثیر مؤلفه‌های طراحی معماری در استراحتگاه‌های بین‌راهی بر ارتقای آسایش و رضایتمندی کاربران انجام شده و در پی پاسخ به این پرسش است که طراحی معماری این مجموعه‌ها از طریق چه مؤلفه‌هایی می‌تواند شرایط مطلوب‌تری برای آسایش و رضایت کاربران فراهم سازد. پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت و روش، توصیفی–تحلیلی و با رویکرد کیفی است. داده‌ها از طریق مطالعات کتابخانه‌ای، بررسی اسناد و تحلیل مطالعات پیشین گردآوری و با استفاده از تحلیل محتوای مفهومی، دسته‌بندی و مقایسه شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهد مؤلفه‌های کالبدی و فضایی، عملکردی، دسترسی و خوانایی، ایمنی و امنیت، آسایش محیطی، کیفیت حسی–ادراکی و منظر، فضای سبز و ارتباط با طبیعت و همچنین مؤلفه‌های اجتماعی، فرهنگی و بومی، در شکل‌گیری تجربه مطلوب کاربران نقش دارند. تحلیل یافته‌ها بیانگر آن است که این مؤلفه‌ها به‌صورت منفرد عمل نکرده و تأثیرگذاری آن‌ها در گرو هماهنگی و یکپارچگی در فرآیند طراحی است. در نتیجه، استراحتگاه بین‌راهی مطلوب باید از الگوی صرفاً خدماتی فراتر رفته و به محیطی چندعملکردی، خوانا، ایمن، آرام و متناسب با ویژگی‌های طبیعی و فرهنگی هر منطقه تبدیل شود. بر این اساس، سازماندهی مناسب فضاها، ارتقای آسایش محیطی، تقویت فضای سبز، ایجاد فضاهای جمعی و آرام، افزایش خوانایی و توجه به هویت بومی از مهم‌ترین راهکارهای پیشنهادی پژوهش است.

کلمات کلیدی : طراحی معماری آسایش استراحتگاه بین راهی رضایتمندی