عدالت سازمانی در عصر حکمرانی الگوریتمی: چالش های هوش مصنوعی در سازمان های دولتی

عدالت سازمانی در عصر حکمرانی الگوریتمی: چالش های هوش مصنوعی در سازمان های دولتی

سید جلال الدین حسینی1

1) مربی سازمان آموزش فنی و حرفه ای کشور

کد IOI مقاله : ACZB-ABGKEH
محل انتشار : همایش ملی حکمرانی پایدار در شرایط بحران(مرکز آموزش مدیریت دولتی)(https://conference.smtc.ac.ir/)
چکیده :
    تحولات ناشی از گسترش Artificial Intelligence و ورود آن به حوزه حکمرانی عمومی، ساختار تصمیم‌گیری در سازمان‌های دولتی را به‌طور بنیادین دگرگون کرده است. استفاده از سامانه‌های تصمیم‌گیری الگوریتمی، اگرچه موجب افزایش کارایی، دقت و سرعت در فرایندهای اداری شده است، اما هم‌زمان چالش‌های مهمی را در زمینه عدالت سازمانی، شفافیت و اعتماد کارکنان ایجاد کرده است. هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر تصمیم‌گیری الگوریتمی بر عدالت سازمانی در سازمان‌های دولتی با تأکید بر نقش میانجی شفافیت الگوریتمی و نقش تعدیل‌گر اعتماد سازمانی است. روش پژوهش از نوع توصیفی–پیمایشی و مبتنی بر مدل‌یابی معادلات ساختاری است. جامعه آماری شامل کارکنان سازمان‌های دولتی بوده و داده‌ها از طریق پرسشنامه استاندارد گردآوری شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که تصمیم‌گیری الگوریتمی تأثیر معناداری بر عدالت سازمانی دارد. همچنین شفافیت الگوریتمی نقش میانجی مهمی در تقویت این رابطه ایفا می‌کند؛ به‌گونه‌ای که افزایش شفافیت موجب بهبود ادراک عدالت سازمانی در میان کارکنان می‌شود. افزون بر این، اعتماد سازمانی به‌عنوان متغیر تعدیل‌گر، شدت رابطه میان تصمیم‌گیری الگوریتمی و عدالت سازمانی را تحت تأثیر قرار می‌دهد و در شرایط اعتماد بالاتر، پذیرش و ادراک عدالت افزایش می‌یابد. در مجموع، یافته‌های پژوهش بر اهمیت طراحی نظام‌های هوش مصنوعی شفاف، قابل توضیح و مبتنی بر اعتماد در سازمان‌های دولتی تأکید دارد و نشان می‌دهد که موفقیت حکمرانی الگوریتمی تنها به پیشرفت فناورانه وابسته نیست، بلکه به عوامل انسانی و نهادی نیز بستگی دارد.

کلمات کلیدی : حکمرانی الگوریتمی هوش مصنوعی عدالت سازمانی اعتماد سازمانی دولت هوشمند