اثرات زیرکشنده اسانس سه گونه مرکبات بر فرآسنجه¬های جدول زندگی کنه تارعنکبوتی، Tetranychus urticae

اثرات زیرکشنده اسانس سه گونه مرکبات بر فرآسنجه¬های جدول زندگی کنه تارعنکبوتی، Tetranychus urticae

فاطمه مدیح1 جابر کریمی2 حبیب عباس پور3

1) دانش آموخته رشته حشره شناسی کشاورزی، گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شاهد
2) دانشیار بیوتکنولوژی کشاورزی (کنترل آفات)، گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی دانشگاه شاهد
3) استاد حشره شناسی کساورزی، گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شاهد

کد IOI مقاله : ACZE-ACACHD
محل انتشار : دهمین کنگره بین المللی توسعه کشاورزی، منابع طبیعی، محیط زیست و گردشگری ایران(10icsda.ir)
چکیده :
    در این تحقیق اثر زیرکشندگی سه اسانس به دست آمده از پوست پرتقال، Citrus sinensis (L.) osbeck ، پوست نارنج، Citrus aurantium و پوست گریپ فروت، Citrus paradisi روی سه مرحله مهم زیستی کنه تارتن دو لکه ای، Tetranuchus urticae شامل تخم، پوره و بالغ بررسی شد. میزان LC10 پرتقال، نارنج، گریپ فروت به ترتیب 77/1، 71/1 و 32/1 و LC50 آنها به ترتیب ۴/۵۶، 6/70 و 1/32 میکرولیتر بر لیتر بدست آمد آزمایشات زیست¬سنجی در شرایط ثابت دمایی 1±۲۷ درجه سلسیوس, رطوبت نسبی ۵±65 درصد و دوره ی نوری ۱۶ساعت روشنایی و ۸ساعت تاریکی انجام شد. نتایج آزمایش نشان داد که غلظت‌های زیرکشنده (LC10 و LC25) از اسانس‌های پرتقال، نارنج و گریپ‌فروت تأثیر معنی‌داری بر زمان تفریخ تخم کنه تارتن نداشتند. با این حال، این غلظت‌ها بر طول دوره‌های رشدی شامل مرحله لاروی، پروتونمف و دئوتونمف تأثیرگذار بودند. بیشترین افزایش در طول دوره لاروی در غلظت LC25 اسانس پرتقال مشاهده شد، در حالی¬که طولانی‌ترین دوره پروتونمف در غلظت LC25 هر سه اسانس ثبت گردید. همچنین، طول دوره دئوتونمف، مجموع دوره‌های نابالغ (Total Immature) و چرخه زندگی (Life Cycle) در غلظت LC25 پرتقال بیشترین افزایش را نشان دادند. اگرچه تفاوت معنی‌داری بین غلظت‌های LC10 و LC25 با گروه شاهد در دوره‌های پروتونمف و دئوتونمف مشاهده نشد، اما مقایسه کلی تیمارهای غلظت‌های زیرکشنده با گروه شاهد نشان داد که غلظت LC25 پرتقال بیشترین کاهش را در این مراحل ایجاد کرده است. مطالعات همچنین نشان داد که غلظت‌های زیرکشنده تأثیر قابل توجهی بر طول عمر کنه‌های بالغ (Adult Longevity) دارند؛ به‌طوری‌که بیشترین کاهش در طول عمر در غلظت LC25 پرتقال مشاهده شد. با این حال، تأثیر معنی‌داری بر طول عمر یک نسل (Lifespan) ثبت نشد. در زمینه باروری، نتایج نشان داد که غلظت‌های زیرکشنده هر سه اسانس باعث کاهش معنی‌دار باروری کنه تارتن شدند و کمترین میزان باروری در غلظت LC25 پرتقال مشاهده گردید. همچنین نرخ تخم‌گذاری روزانه نیز تحت تأثیر این غلظت‌ها قرار گرفت و غلظت LC25 پرتقال کمترین میزان تخم‌گذاری را به همراه داشت.

کلمات کلیدی : کنه تارتن اسانس گریپ فروت پرتقال نارنج